Archief

Archive for oktober, 2011

Sturen van de adem

29 oktober 2011 Plaats een reactie

Mijn bekkenfysiotherapeut heeft mij onlangs de tip te geven om zoveel als mogelijk de adem te richten naar de bekkenbodem. Voor veel mensen heel lastig. Ik heb er minder moeite mee. Door zangles heb ik geleerd om tijdens zangoefeningen de adem te richten naar buik en de flanken. Nu moet de ademhaling dus nog een laag dieper. Tijdens het mediteren en in de sauna lukt het me aardig goed. Door deze ademhaling komt de bekkenbodem heel licht in beweging. Daar gaat het om. En het is een prettige oefening; het geeft een diep gevoel van rust.

Bijzondere gewaarwording

Met name de 1e nachten na de triggerpointbehandeling door mijn bekkenfysiotherapeut ben ik ‘s avonds total loss en krijg – eenmaal in bed – erge pijn in mijn heupen. Zover ik weet zijn het uitstralingspijnen. Afgelopen week begon ik de 1e nacht na de behandeling met 2 paracetamol en eindigde met een Ibrufen (600 mg). Het ging even niet anders. Maar de 2e nacht wilde ik niet weer een pijnstiller nemen en ik nam mij voor om me te concentreren op diepe ademhaling.

Ik kon niet slapen en hield mijn adem ondertussen continue gericht op mijn bekkenbodem. Het hielp me om rustig te kunnen blijven liggen, ondanks de pijn. Na een aantal uren realiseerde ik mij ineens dat ik precies voelde waar die pijnlijke plekken zaten. Alsof ik mijn hele bekkenbodem kon aftasten. De pijn was ook duidelijk te omschrijven: als hele erge schrale schaafwonden. En door mijn ademhaling leek het wel of de plekken in beweging kwamen. Ik hoorde mijn darmen diep van binnen rommelen en werd me volledig bewust van alles wat er in mijn lijf gebeurde.

Plots realiseerde ik mij dat ik wel erg langzaam ademhaalde. Zo diep en traag; dat had ik nog nooit gevoeld. In 1e instantie durfde ik mij niet meer te bewegen; bang dat het op zou houden. Maar al snel bleek dat dit niet uitmaakte. Ik kon me gewoon op een andere zijde draaien, ik was volkomen helder van geest, en toch bleef mijn ademhaling diep en constant. Ik gluurde naar de wekker en keek hoe vaak ik in 1 minuut adem haalde:  3 keer! Ik was stomverbaasd: dat kan toch bijna niet … Na een paar minuten nog maar eens opnieuw kijken. Maar het klopte echt: ik ademde ongeveer 3,5 keer in 1 minuut. En ondertussen was ik mij diep bewust van de pulserende bewegingen rondom mijn bekkenbodem.

In deze staat van bewustzijn heb ik vermoed ik 1 uur gelegen. Het voelde goed, maar tegelijkertijd was het ook een beetje eng. Dus op een gegeven moment wilde ik dat het op hield. Ik wilde weten hoe het zou zijn als ik op zou staan, wat ik dan zou voelen. Ik ben uit bed gestapt en constateerde dat ik gewoon kon lopen, bewegen en geen vreemde gewaarwordingen meer had. Ben even tv gaan kijken en heb een wijntje gedronken. Daarna terug in bed. Gelukkig viel ik snel in slaap. De volgende ochtend was mijn lijf zwaar, stram en pijnlijk. Ik was emotioneel en heb mijn ervaring aan Gerard verteld. En toen pas realiseerde ik mij dat deze nacht wel eens mijn fysieke keerpunt zou kunnen zijn. Nadat mijn lijf wat was bijgekomen ben ik naar de sauna gegaan.

Nuchtere Grunninger

Wanneer ik bovenstaande teruglees, denk ik: hoe is het mogelijk dat ik dit zo schrijf. Ik lijk wel zo’n zweverig typetje … En dat voor een toch redelijk nuchtere Groninger! Maar het is zoals het is. En – hoe clichématig ook dit misschien klinkt – ik ervaar dit soort ervaringen als een grote verrijking.

Hoop op herstel

22 oktober 2011 Plaats een reactie

Een paar week geleden ben ik overgestapt naar een andere bekkenfysiotherapeut. En na een paar behandelingen van haar krijg ik voor het eerst weer een beetje vertrouwen in herstel van de pijnen. Heerlijk om dat weer te voelen!

Triggerpoints

Mijn huidige bekkenfysiotherapeut gaat op zoek naar triggerpoints in de bekkenbodemspieren en behandelt deze door massage. Triggerpoints ontstaan door continue aanspanning van de spieren. Het zijn pijnlijke, harde punten en strengen. Ze heeft mij uitgelegd dat ikzelf – hoeveel oefeningen ik ook doe – niet in staat ben deze triggerpoints te laten verdwijnen. Dus blijft de spierspanning en de pijn onverminderd. Ze zei het zeer helder: “In jouw huidige situatie is bekkenbodemoefeningen doen alsof je een sprintje trekt en dan tegen een betonnen muur oploopt.” Bij mij blijken de triggerpoints keihard te zijn. Ze schrok er behoorlijk van. En bij mij sprongen de tranen in mijn ogen. Niet zozeer door de pijn van de behandeling, maar meer door de erkenning van de pijnen die ik dagelijks heb.

De pijnen

Pijnen kunnen een heel eigen leven leiden. Dat is wat ik nu langzamerhand volmondig kan beamen. De pijnen manifesteren zich op verschillende plekken; in de buik, voorzijde bekkenbodem, achterzijde bekkenbodem, heupen, liezen, billen en bovenbenen. En ook de heftigheid kan enorm verschillen. Zonder rede, zonder aanleiding komt een bepaalde pijn op en verdwijnt ook weer. Dat maakt het ook moeilijk; je denkt dat het in een bepaald gebied beter gaat en dan komt op dezelfde dag of na een aantal dagen plots weer intense pijn op. Sinds ongeveer 2 week heb ik ook ’s nachts veel pijn in mijn heupen en liezen. Alsof er messen in staan. Het is moeilijk om dan ’s ochtends op te staan en weer vol goede moed de dag te beginnen. Ik hou mij op zulke momenten dan ook stevig vast aan de behandeling van mijn nieuwe bekkenfysiotherapeut.

Tijdens de behandeling van de triggerpoints voelde ik op een gegeven moment de pijn uitstralen naar mijn heupen. Precies de plekken die zo pijnlijk zijn tijdens het lopen en ’s nachts in bed. Daardoor realiseerde ik mij dat deze triggerpointsbehandeling mij op langer termijn wel eens goed kan gaan helpen.

Graded activity

Ook heb ik hoop op het ‘graded activity’ programma dat ik hopelijk gaan gaan volgen bij de St. Maartenskliniek in Nijmegen. Daarvoor heb ik 2 november as. een intakegesprek met de revalidatiearts. Een revalidatie in de vorm van een sport- bewegingsprogramma. Ik begreep voorheen niet echt goed waarom ik door dat revalidatieprogramma weer zonder pijn zou kunnen wandelen e.d. Het is een programma dat onderdeel uitmaakt van orthopedie en is totaal niet gericht op de bekkenbodem. Sterker nog; de revalidatieartsen zijn waarschijnlijk niet bekend met mijn aandoening. En daarnaast ben ik zelf al zo lang bezig met – gedoceerd – zwemmen, fitnessen en lichaamsoefeningen. Dat heeft tot nu toe niet het gewenste resultaat opgeleverd. Waarom zou dit programma mij dan helpen? De uitleg van mijn therapeute was kort en krachtig: een voetbalteam kan ook niet zonder trainer en een koor niet zonder dirigent. Mijn lijf heeft zo’n klap opgelopen dat alleen een begeleid en gedoceerd bewegingsplan mij uit deze impasse kan helpen. Ik voel me bevoorrecht met mijn bekkenfysiotherapeut. Ik besef dat deze aandoening consequenties heeft voor de verdere invulling van mijn leven, maar door haar behandeling en begeleiding durf ik weer te hopen op een pijnvrije toekomst!

Stil zitten

17 oktober 2011 2 reacties

In januari van dit jaar zijn Gerard en ik gestart met een cursus Zenmeditatie. Helaas werden mijn klachten in deze periode steeds heviger en ik ben noodgedwongen met de cursus gestopt. Gerard is doorgegaan en heeft mij steeds bijgepraat. We  mediteren sinds die tijd dagelijks. Ik 1x per dag 20 min. Gerard 2x per dag.

 De interesse voor meditatie is niet nieuw. In een ver verleden hebben wij ook een meditatietraining gevolgd bij het Jewel Heart Centrum in Nijmegen. Na de 1e kennismakingscursus ben ik ermee opgehouden. Ik werd helemaal kriegel van het type mens dat aan deze training mee deed. De meditaties waren overigens prima, maar met deze mensen napraten in een kring … Nee, dat was niet aan mij besteed.

 En nu zit ik dus iedere ochtend vroeg te mediteren. Nou ja, ik zit gewoon stil. Mediteren roept direct zoveel beelden en vooral ook verwachtingen op. Wat dat betreft sprak de titel van het boek van Tim Parks – die ook geconfronteerd is geweest met een heftige overactieve bekkenbodem – mij direct erg aan: “Leer ons stil te zitten”. Ik zit 20 min. stil en dat is al heel wat. Meestal vliegen mijn gedachten alle kanten uit en/of word ik teveel afgeleid door pijn in mijn nek en rug. Heel soms voelt het goed. En vreemd genoeg blijf ik het doen. Het is iets dat er bij is gaan horen; ik wil het niet meer missen. Dat komt vooral door een mooi woord dat mij heeft gegrepen: gewaarzijn …

 Puur gewaarzijn

Ik las het boek “Ware meditatie” van Adyashanti. Een boek over de vrijheid van het puur gewaarzijn en het loslaten van controle en manipulatie. De schrijver komt uit de traditie van het zenboeddisme en beoefende dit vele jaren. Totdat hij er door een lerares achter kwam dat vele meditatietechnieken goed beschouwd een manier van beheersing zijn. Zij zei: “Als je de oorlog met je geest probeert te winnen, zul je eeuwig in oorlog zijn”. Hij realiseerde zich toen dat hij tot dan toe meditatie had gezien als een gevecht met zijn geest. En dat herkende ik volledig. Ook ik had het idee dat ik een gevoel van kalmte moest krijgen en dat het me t.z.t. in een verheven zijnstoestand zou moeten brengen. Adyashanti schrijft dat je veel kunt bereiken door een vorm van meditatie die in principe is gericht op techniek of manipulatie. Maar wat je er niet mee kunt is bij je eigen natuur en spontaniteit komen. Het laten varen van deze beheersing, controle en manipulatie is volgens hem het fundament van ware meditatie. Dat sprak mij zeer aan.

 In het boek las ik dat het eigenlijk heel eenvoudig is. Gewoon gaan zitten en alles laten zijn zoals het is. Ware meditatie is uit ons hoofd gaan en de zintuigen laten werken. Wanneer je gaat zitten om te mediteren ga je je dus verbinden met je zintuigen: verbinden met wat je hoort, wat je merkt, wat je ruikt, hoe je je voelt. En wanneer je geest afdwaalt, dan anker je je steeds opnieuw in je zintuigen. Gewoon luisteren, voelen. En je niet alleen verbinden met wat je in je lijf voelt, maar ook met wat je van de kamer merkt. Je met je zintuigen openstellen voor de hele wereld in je en om je heen. Hierdoor word je geaard in een diepere werkelijkheid dan je geest.

Ook mooi om te lezen is dat ware meditatie niet wordt gezien als iets dat alleen gebeurt wanneer je ergens rustig zit. We kunnen meditatie altijd en overal toepassen. Je kunt in de auto rijden en alles laten zijn zoals het is. Je kunt het weer laten zijn zoals het is. Je kunt iemand laten zijn zoals hij of zij is. Je gaat dan van verzet naar ervaring. En wanneer je van verzet naar ervaring gaat, ontdek je iets heel krachtigs en essentieels: je ware zelf, je ware bewustzijn. Bewustzijn laat altijd alles zijn zoals het is, bewustzijn gaat niet in tegen wat er is. Klinkt voor sommige misschien te soft, maar voor mij niet. Het is – zeker in deze fase in mijn leven – voor mij goed om over  gewaarzijn en bewustzijn in relatie tot loslaten en controle na te denken. En gewaarzijn soms een beetje te ervaren.

Het klinkt misschien eenvoudig maar het is helemaal niet makkelijk om je tijdens mediteren te richten op je zintuigen. Dit proberen helpt mij om me niet alleen te richten op mijn geest, op mijn gedachten. Want ohoh … die geest, die gedachten die zijn veel te dominant en sterk aanwezig. In ieder geval bij mij.

Het wonder van zingen

12 oktober 2011 Plaats een reactie

Zondag 2 oktober hadden we met Gloed in Zetten het eerste optreden in het nieuwe seizoen. Ik was er vooraf niet gerust op. Zou het me wel lukken? Krijg ik toch niet teveel pijn tijdens het optreden? Voor de zomervakantie had ik geen problemen met zingen. Maar de forse inzinking die ik heb gehad door de te lange autorit vanuit Frankrijk, ben ik nog niet te boven. En door de ‘zomerpauze’ hebben we lang niet opgetreden.

Maar gelukkig: het ging goed! Eigenlijk voelde het als één van de betere optredens. Thuis gekomen was ik wel totaal uitgeput: alsof ik de marathon had gelopen. Maar geen overmatige pijn. Ik voelde me gelukkig en zeer voldaan! Ik weet dat mijn ademhalingstechniek tijdens het zingen daar een belangrijk aandeel in heeft. Dat wat ik in het normale doen en laten niet goed doe (ik adem te hoog), beheers ik wel tijdens het zingen. Maar ademhaling is niet het enige. Zingen maakt je meer open, er gaat iets stromen, het geeft energie.

Mijn zanglerares

Ik denk de laatste tijd dan ook regelmatig aan mijn vroegere zanglerares. Een fantastische vrouw die mij ± 20 jaar heeft lesgegeven. Tot haar pensionering was zij docente bij de toenmalige kleinkunstacademie in Amsterdam. Ze gaf thuis in Geldermalsen privélessen. Ik moest er een eind voor rijden en ze was niet goedkoop. Maar dat had ik er graag voor over. Zij heeft mij het zingen echt geleerd. Zowel de techniek (stemgebruik, ademhaling e.d.) als het inleven, het beleven. Bij haar overkwam het mij voor het eerst dat ik plots moest huilen tijdens het zingen. Een vreemde gewaarwording. Ze was geen therapeut, maar toch heb ik door het zingen bij haar mezelf beter leren kennen.

Mijn zanglerares heeft zelf ervaren welke grote invloed zingen kan hebben op haar lichamelijke en geestelijke gestel. Als jongere was zij zwaar astmatisch. Ze heeft veel in sanatoria gelegen en bewoog zich voort in een rolstoel. Haar astma was zelfs op een gegeven moment levensbedreigend. Ze heeft zich met alle wilskracht die ze in zich had op de muziek en het zingen gestort. Het werd uiteindelijk conservatorium en vervolgens klassiek (opera)zangeres. Door het zingen heeft ze zichzelf bevrijd van de rolstoel en de zware astma. Ze bleef astmatische klachten houden, maar door het zingen had ze haar ziekte onder controle.

Mijn mazzel

Het blijft wel vreemd om in de ziektewet te zitten, zoveel fysieke beperkingen te hebben en dan toch op een podium te staan. Als frontvrouw, ook dat nog. Waarschijnlijk is het mijn gedegen protestantse opvoeding die ervoor zorgt dat ik mij soms –tegen beter weten in – wat schuldig voel naar mijn werk, collega’s. Ik betrap mij er op dat ik ze ook niet durf uit te nodigen bij een optreden.

Vanaf dag 1 hebben de arbo-arts en mijn werkgever mij gestimuleerd om te blijven zingen en op te treden met Gloed. Ook wat dat betreft bof ik dat ik werk op een kunsthogeschool. Daar weten de mensen wat de kracht is van kunst en cultuur, van muziek en zingen.  

 A.s. zaterdagavond 15 oktober spelen we met Gloed in De Kinkel in Bemmel. In theaterbezetting: met Rik Cornelissen als gastmuzikant (accordeon). Wanneer hij erbij is, is het extra feest! Ik heb er nu weer vertrouwen in en verheug mij erop.

Goed werkgeverschap

8 oktober 2011 Plaats een reactie

Ik weet het nog precies: op 1 november 2010 kreeg ik op mijn werk een zeer heftige, acute blaasontsteking. Die datum vergeet ik nooit. Het was de dag waarop State of ArtEZ plaatsvond in de schouwburg in Arnhem. Het zou een mooie avond worden: ik verheugde mij erop. Het liep allemaal anders; met antibiotica en zware pijnstillers lag ik ‘s avonds in bed. De volgende dag was de ergste pijn weg en ben ik gewoon weer gaan werken.

 Na een week antibiotica bleef ik een vreemd soort pijn houden. En toen begon de ellende. Diverse urineonderzoeken met steeds weer een negatieve uitslag. En toch had ik pijn. Alsof ik een zware steen onderin mijn buik had. En het bekende branderige gevoel. Ik kreeg steeds vaker pijnaanvallen en in januari volgde opnieuw een zware blaasontsteking. Na vele huisartsbezoeken en twee onderzoeken door urologen, werd het uiteindelijk duidelijk: een overactieve bekkenbodem.

De klachten werden steeds heftiger en begin februari belandde ik in de ziektewet. Het verloop van mijn aandoening is verder te lezen in de rubriek bovenin: Overactieve bekkenbodem.

 Loslaten van het werk

In het begin was het moeilijk om mijn afdeling ‘los te laten’, zeker gezien de omstandigheden op dat moment. Maar wanneer je veel pijn hebt en je wordt geconfronteerd met steeds meer lichamelijke beperkingen dat wil je wel loslaten. De focus komt te liggen bij je eigen fysieke en mentale gestel.

De lieve, ondersteunende reacties van mijn afdeling en van diverse collega’s waren – en zijn nog steeds – hartverwarmend. Het contact met mijn werkgever verloopt prettig. Ik voel me gesteund door het bestuur en afdeling P&O. Ook de contacten met de arbo-arts zijn goed. Omdat re-integratie nog niet aan de orde is, heeft het bestuur besloten om na de zomervakantie een ad interim hoofd aan te stellen voor mijn afdeling. 

 Afleiding en positieve energie

Ondertussen worstel ik met mijn aandoening en de impact die dit heeft op mijn dagelijkse bestaan. Het is een schok om te ervaren dat ik in een vicieuze cirkel terecht ben gekomen. Pijn, enorme beperkingen, angst, wanhoop, pijn etc. Maar gelukkig lukt het me – met veel steun van Gerard – om iedere keer weer op te krabbelen en te doen wat ik kan. In dat kader heb ik aan mijn werkgever gevraagd of ik een paar uur per week in het onderwijs mag meekijken. Zonder taak of belasting; maar voor de afleiding. Ik voel me thuis bij onze kunsthogeschool en heb veel affiniteit met het onderwijs en studenten. Wie weet geeft het mij positieve energie. Het bestuur en P&O gaven direct alle medewerking. En het – door mij zeer gewaardeerd – hoofd van het Art Business Centre (ABC) vond het prima om mij te betrekken en gaf mij alle ruimte om aan te geven wat ik graag zou willen. De medewerkers van ABC hebben mij hartelijk ontvangen.

 En nu heb ik afgelopen week voor het eerst een paar uurtjes mee mogen kijken bij onderwijsactiviteiten van ABC. Ik probeer nu wekelijks de masterclass Personal Branding van ABC – gericht op alumni – te volgen. Een zeer interessant thema en een hartstikke leuke groep. Een gemêleerd gezelschap van 20 afgestudeerde studenten muziek- vormgeving- vrije kunst en docentenopleidingen van ArtEZ. Zeer gemotiveerde jonge mensen die willen onderzoeken hoe zij hun werkende bestaan verder gaan invullen en hoe zij hun persoonlijke ‘brand’ (merk) willen vormgeven, ontwikkelen.

 Ik heb genoten! Natuurlijk zijn mijn klachten op zulke momenten niet weg. Maar ik voel me op mijn gemak, zorg dat ik comfortabel zit (waar tempurkussentjes al niet goed voor zijn), tussendoor kan bewegen en waak op mijn eigen grenzen. Wanneer het genoeg is ga ik naar huis. Niets moet en alles mag. Wat werk ik bij een fantastische hogeschool!

Openheid is makkelijker

6 oktober 2011 Plaats een reactie

<Over mijn aandoening, lees de rubriek bovenin: Overactieve bekkenbodem>

Om eerlijk te zijn; ik vind het moeilijk om iedere keer weer goed te reageren op de vraag ‘Hoe gaat het met je?’. Nooit geweten hoe lastig het is om – zodra mensen je zien – die goedbedoelde vragen op je af gevuurd te krijgen. Dat geldt natuurlijk niet voor ziektes met een duidelijk begin en een eind. Dan heb ik mijn verhaal altijd wel klaar. Dat is voor mij nooit moeilijk geweest. Ik ben een makkelijke prater, zal ik maar zeggen.

Bij een chronische aandoening, zoals een overactieve bekkenbodem, is dat anders. Ik worstel bij tijd en wijle verschrikkelijk met dit nieuwe gegeven in mijn leven. Voel me soms echt wanhopig. En wanneer je dan weer zover bent dat je je buiten het huis durft te bewegen, zijn die vragen zo confronterend. En wat moet je zeggen? Soms vertel ik niets en blijf vaag. De andere keer vertel ik iets meer. En de laatste tijd zeg ik regelmatig; ‘Geen echte verbetering, maar ik praat er liever niet teveel over. Dat helpt me nl. niet.’ Mensen begrijpen dat meestal wel, maar er ontstaat ook iets ongemakkelijks.  

De laatste tijd begon ik dan ook mensen te ontlopen. Zelfs ontmoetingen met of telefoontjes van lieve vrienden, had ik liever niet. Ik wil er niet steeds over praten. Maar ik begrijp ook dat mensen graag willen weten hoe het met me gaat. Het voelde als een dilemma. En toen ben ik gaan nadenken over een blog. Want op een blog kunnen mensen lezen hoe het met me gaat. Dan hoef ik dat niet steeds te vertellen en kunnen we het over andere dingen hebben. Maar durf ik dat wel; zo open zijn over deze zeer vervelende aandoening? Ja, dat durf ik wel, daar ligt het probleem niet. Ik schaam me niet en ik vind het prettig als mensen weten wat ik heb. Om te merken dat mensen van alles zelf gaan invullen, allerlei beelden en plaatjes over mij gaan ontwikkelen, dat is veel lastiger. 

Ik had nog een ander twijfelpunt: is het niet raar om jezelf zo ‘bloot te geven’ op internet? Er zijn vast mensen die het afkeuren. Ik heb er met Gerard over gesproken. Ik heb gewikt en gewogen en besloten om het te doen. We leven in de tijd van de nieuwe media; daar kan ik gebruik van maken. Er een boek over schrijven ligt niet in binnen mijn mogelijkheden. Maar het komt neer op hetzelfde: ik deel mijn ervaringen met geïnteresseerden. En waarom ook niet?

Het geld vliegt de deur uit

5 oktober 2011 1 reactie

<Over mijn aandoening, lees de rubriek bovenin: Overactieve bekkenbodem>

Ik heb een uitgebreide ziektekostenverzekering. Door mijn scoliose bezoek ik ieder jaar wel een keer een fysio- of een manueel therapeut. En ter voorkoming van klachten laat ik mij regelmatig masseren en behandelen door een acupuncturiste. Maar ondanks mijn uitgebreide pakket; mijn huidige ziektekosten worden niet meer door mijn verzekering vergoed. Ik ben over het aantal behandelingen per jaar heen; mijn potjes fysiotherapie en alternatieve therapie zijn op. Alle behandelingen van de bekkenfysiotherapeut en alle massages betalen wij nu zelf. Dat hakt erin …

Een vriendin wees mij erop dat een ziektekostenverzekeraar wel vergoedt bij chronische klachten. Ik bellen met VGZ. En inderdaad, dat klopt. Els Borst heeft voor fysiotherapie een lijst met chronische ziekten opgesteld. En – het was te verwachten – chronische bekkenpijnen staat niet op de lijst. Volgend jaar wil ik overstappen naar een ziektekostenverzekeraar die alle fysiotherapiebehandelingen vergoedt. Alhoewel: of dat dan nog bestaat of niet onbetaalbaar is geworden …. De bezuinigingen doen het ergste vermoeden. 

Ik heb mij nooit gerealiseerd dat ziek zijn en thuis zitten zoveel geld kan kosten. Want het zijn niet alleen de ziektekosten. Ik ben een grote afnemer geworden van Tempur: een compleet nieuw bed, zitkussens voor in de auto, op de bank e.d. Het verzacht de pijnen en dan is geld niet meer het belangrijkste.

En nog zo’n grote klapper is de sauna. Sinds een paar week heb ik een abonnement voor onbeperkt. Nooit gedacht dat ik zoiets ooit zou doen. Maar het is de enige plek waar ik in staat ben om mijn bekkenbodem redelijk te ontspannen. Door de warmte, het liggen kan ik mij goed concentreren op ademhalings- en ontspanningsoefeningen. En met een heerlijk – chloorvrij – zwembad, doe ik ook aan de broodnodige lichaamsbeweging. Ik kom tot rust in de sauna en ga er dus gemiddeld 3x per week naar toe.

We moeten nu financieel zeer rustig aan doen en letten steeds meer op de kleintjes. Dat lukt. Maar wat moet iemand die in de bijstand zit en geconfronteerd wordt met een overactieve bekkenbodem? Werk aan de winkel voor Stichting Bekkenbodem Patiënten (SBP). Daar is zo wie zo werk aan de winkel. Tot mijn stomme verbazing kreeg ik bij aanvraag van materiaal niets over de aandoening overactieve bekkenbodem. Ik hoop dat ze snel deze inhaalslag maken.