Archief

Archive for december, 2011

Verandering in werk

28 december 2011 Plaats een reactie

Bij het einde van het jaar pakken Gerard en ik altijd even de agenda en blikken samen terug naar het afgelopen jaar. Het is een heftig jaar geweest. Veel pijn en emoties. Soms voelde het alsof ik, met al mijn vastberadenheid en stevigheid, voorgoed was geveld. Maar gelukkig kan ik nu zeggen dat ik mij weer sterk voel. Anders sterk. Meer van binnenuit. Ik huil nog regelmatig over de pijn en alle bijkomende ongemakken. Maar de emoties zijn van korte duur en ze zijn anders. Het is verdriet met diep daaronder een basis van rust en kalmte. Mijn emoties sleuren me niet meer mee naar angstige en panische gedachten over ‘hoe nu verder’. Niet dat deze gedachten er niet meer zijn. Maar ze voeren niet de boventoon. Ik kan de veranderingen in mijn leven beter aan.

Niet terug in mijn functie

Verleden week vrijdag, vlak voor de kerstdagen, ben ik een paar uurtjes bij ArtEZ geweest. Heb een gedeelte van mijn werkkamer opgeruimd. Ik kom namelijk niet meer terug als hoofd van de afdeling. Maanden geleden heb ik daarover regelmatig gesproken met therapeut en artsen. Ik voelde dat ik niet terug kan keren als hoofd. Maar dat is moeilijk om in te zien. Zeker als je een baan hebt waar je blij mee bent. Nu weet ik dat mijn aandoening zoveel impact heeft dat het niet meer mogelijk is om te voldoen aan de eisen die er worden gesteld aan mijn functie. Ook wanneer ik weer hersteld ben moet ik altijd rekening houden met de gevoeligheid van mijn bekkenbodem. Enige weken geleden heb ik dit aan mijn werkgever bekend gemaakt. De bedrijfsarts heeft mij hierbij ondersteund.

Het voelt vreemd om afscheid te moeten nemen van ‘mijn’ afdeling. We hebben samen deze afdeling opgebouwd zoals die nu is. De onderlinge band is sterk en het gemis is groot. Maar ik heb het nu geaccepteerd. Afscheid nemen doen we nog. Medio januari verschijnt er een advertentie voor de vacature hoofd communicatie.

Hoe mijn werkende toekomst er uit zal zien is niet duidelijk. Met mijn huidige fysieke situatie is werken nu niet mogelijk. Ik hoop dat mijn herstel dusdanig is dat ik een nieuwe arbeidstoekomst –het liefst bij ArtEZ – kan opbouwen. Aangepast aan mijn nieuwe situatie, maar met nieuwe energie en enthousiasme. Het zal meer in de luwte moeten zijn en niet zo veel zitten (achter de pc en aan de vergadertafel). Met een dagritme waarin een goed evenwicht tussen actie en (fysieke) ontspanning mogelijk is. Ik heb genoeg in huis en kan een organisatie nog veel bieden. Maar eerst herstellen. Gelukkig word ik hierbij goed ondersteund door de Arbo Unie en mijn werkgever.

Flipperkast van het denken

Natuurlijk was mijn beeld van de toekomst anders. Ook ik had – net zoals vele anderen – een vooropzet idee over hoe het leven en mijn werkende toekomst eruit zou moeten zien. Ik heb altijd hard gewerkt, ook aan mijzelf. Om nog iets te verbeteren of te herstellen. Ik realiseer me nu dat ik niet hoef te werken aan mezelf, maar kan ontspannen in hoe ik nu ben en wat er nu is. Dat las ik ergens en het was weer één van mijn eyeopeners. Ik las ook dat als je chaos en onrust in je leven ervaart, je het leven gewoon even tot stilstand moet laten komen. Door de stekker uit de flipperkast van je ‘denken’ te trekken. Stoppen met willen, moeten en zoeken. Kijken met liefde naar je leven zoals het nu is, naar zoals je nu bent en anderen zoals ze nu zijn. Je moet jezelf niet de vraag stellen “Hoe kan ik iets aan deze situatie veranderen?” maar de vraag “Hoe kan ik me het allerbeste in deze situatie opstellen?”

Chronisch: een verhaal apart

17 december 2011 2 reacties

Wekelijks bezoek ik mijn bekkenfysiotherapeut. Zij is mijn steun en toeverlaat. Naast dat zij mijn triggerpoints in mijn bekkenbodem behandelt, neemt zij alle tijd om vragen te beantwoorden. Ze legt alles tot in de puntjes uit en weet mij steeds weer gerust te stellen. Want ondanks de rust en acceptatie die ik meer en meer voel, bekruipt mij ook regelmatig angst en ongerustheid.

Pijnprikkel verstoord

Ik heb steeds meer pijn bij het zitten. Vreemd, omdat ik daar in het begin – toen mijn bekkenbodemspanning nog veel hoger was – geen last van had. Ook geeft mijn bekkenfysiotherapeut tijdens de tripperpointsbehandeling aan dat ze duidelijk verbetering voelt. Waarom wordt zitten voor mij dan steeds problematischer? Ze vertelde dat dit zenuwpijnen zijn. Door de chronische pijn is mijn pijndrempel verstoord. Zo ook mijn pijnverwerking en de pijnbeleving. Een pijnprikkel die ik voorheen als licht ervaar, ervaar ik nu als hevig. Bij chronische pijn verandert het zenuwstelsel en raken de natuurlijk dempingsmechanismen ontregeld. Vroeger werd dan vaak gezegd ‘het zit tussen de oren’. Helaas zijn er nog steeds artsen die deze uitspraak kunnen doen. Volkomen onterecht want het is iets puur fysiologisch.

Nou, daar ben ik dan mooi klaar mee … Natuurlijk wilde ik direct weten of dit nog kan overgaan of altijd zo blijft. Ze stelde me gerust. Als de spanning in mijn bekkenbodem is verminderd, zal daarna ook langzamerhand de zenuwpijn afnemen. Dat stelt mij dan weer wat gerust. Het zal altijd een kwetsbaar gegeven blijven, dat wel. Maar dat was mij al bekend en probeer ik – zover als mogelijk – ook te accepteren.

Beter staan dan zitten

Ik kan maar kort zitten en zorg dus dat ik overal waar ik kom kan gaan liggen. Bij vrienden lig ik nu meestal na een tijdje op de bank en in de auto werkt de achterbank tot nu toe prima. Mijn saunabezoeken zijn een uitkomst. Maar iedere keer wanneer ik voor de terugreis in de auto stap, word ik weer geconfronteerd met de realiteit. Na een paar uur bijna pijnvrij te zijn geweest, is de werkelijkheid altijd weer een schok.

De pijn is branderig, schrijnend en zorgt ervoor dat de spierspanning toeneemt. Dat voelt als een strak elastiek rondom mijn bekkenbodem. Soms messteken. Momenteel kan ik beter staan dan zitten. Het lopen gaat iets beter; laatst heb ik ongeveer 1,5 km gelopen, zonder al teveel pijn in mijn benen en liezen. Ik heb de hoop dat het revalidatieprogramma bij de St. Maartenskliniek mij zal helpen om weer echt goed te kunnen wandelen.

Ook jonge mensen

Regelmatig zie ik jonge mensen uit de kamer van mijn bekkenfysiotherapeut komen. Ik vroeg haar naar wat feitelijke gegevens. In haar praktijk heeft meer dan 50% een overactieve bekkenbodem. Daarvan zijn zeker de helft mannen en ook een groot aantal jongeren. Een verklaring kon ze niet direct geven, maar wel een menstypering. Mensen met een overactieve bekkenbodem zijn veelal gedreven, willen graag goed presteren en/of hebben de neiging anderen voorop te stellen (ten koste van zichzelf). De jongeren die bij haar komen zijn nogal eens studenten die hard studeren en prestatiedruk voelen. Daarnaast is er altijd een percentage mensen die te maken heeft (gehad) met seksueel misbruik.

Periode van bezinning

Een paar week geleden hebben we weer eens met behulp van myofeedback mijn bekkenbodemspanning gemeten. Helaas wijst de meter nog steeds tussen de 8 en 10 aan. Dan ben ik natuurlijk teleurgesteld. Ik heb nog een hele lange weg te gaan. Door mijn overactieve bekkenbodem ben ik flink geraakt in mijn zijn, mijn functioneren. Het is een frustratie, maar door deze periode van bezinning leer ik er redelijk goed mee om te gaan. Bewuste ademhaling, meditatie, lijfoefening, klein beetje wandelen, de omgeving, de natuur, lekker lachen en opgaan in het moment zijn goede ontstressers. En ik probeer afstand te doen van het ‘onbegrensd willen’ 😉

Helen en bewustzijnsmeditatie

12 december 2011 Plaats een reactie

Het lukt me beter om met mijn overactieve bekkenbodem en alle emoties en stress die deze chronische aandoening veroorzaakt, om te gaan. En hoe verwonderlijk ik het zelf ook nog steeds vind: dit komt vooral door mijn dagelijkse 30 minuten durende ochtendmeditatie. Er komt een veranderingsproces op gang, waardoor ik aan het leren ben mezelf te helen. Dat is niet hetzelfde als genezen. Klinkt weer lekker vaag en mystiek.

Jon Kabat Zinn legt dit goed uit in zijn ‘Handboek meditatief ontspannen’ (voor het boek: zie de rubriek Links). Een dik boek met veel herhalingen en uitweidingen, maar dat ik desondanks helemaal aan het verslinden ben. Veel (h)erkenning en veel nieuwe inzichten. Het handboek is gebaseerd op een succesvol stressreductie- en ontspanningsprogramma van Kabat Zinn dat jaren geleden vanuit Gedragsgeneeskunde is opgezet in het Medisch Centrum van de Universiteit van Massachusetts. In dit programma is gekozen voor meditatiebeoefening als belangrijkste en consoliderende techniek. De cursus is bestemd voor iedereen, gezond of niet, die zijn of haar beperkingen wil overstijgen en wil groeien naar hogere niveaus van gezondheid en welbevinden. Vele artsen verwijzen mensen naar deze cursus vanwege een heel scala aan medische klachten, uiteenlopend van ernstige hoofdpijn, hoge bloeddruk en rugpijn, tot hartkwalen, kanker en aids. Om meditatie- en ontspanningstechnieken te leren, waardoor ze beter met hun ziekte, pijn en stress om kunnen gaan.

Fantastisch dat dit soort klinische programma’s bestaan en dat in de VS artsen hun patiënten aanmoedigen om dergelijke cursussen te volgen. En dat dezelfde artsen meedoen aan deze cursus, omdat ze vinden dat zij zelf ook een keer het programma dat zij hun patiënten aanraden moeten volgen.  Wat dat betreft kun je beter in Amerika wonen. Zover ik weet is er geen ziekenhuis in Nederland dat voor een brede groep mensen een soortgelijk programma gebaseerd op meditatie, aanbiedt. Als ik mijn artsen vertel dat ik mediteer knikken zij instemmend; ze vinden het een verstandige keuze. Maar hun instemming is alleen gebaseerd op het horen zeggen, niet op eigen ervaring. Meditatie blijft iets mistigs en vaags waar een gezonde wetenschapper zich niet snel aan zal wagen.

Genezen en helen

Kabat Zinn beschrijft het als volgt. Bewustzijnsmeditatie is het door middel van nauwkeurige, niet-oordelende zelfobservatie rechtstreeks waarnemen van de juiste innerlijke maat (heelheid) van je eigen wezen. Met name bij chronische ziekten of aandoeningen waarvoor de geneeskunde geen remedie heeft, kan de kwaliteit van je leven er voor een groot deel van afhangen of je je eigen lichaam en geest goed genoeg kent om binnen de – altijd onbekende – grenzen van wat mogelijk is je gezondheid te verbeteren. Hoewel we onszelf niet kunnen genezen en ook niemand kunnen vinden die dat wel kan, kunnen we onszelf wel helen. Helen impliceert de mogelijkheid om wanneer we met ogen van heelheid zien, anders met ziekte, problemen en stress en zelfs de dood om te gaan. Heling is eerder een transformatie van denkbeelden, gedrag en emoties dan genezing.

Helen ontstaat vanzelf uit mediteren, wanneer je dit doet als een manier van zijn. Mediteren werkt veel minder helend als je het gebruikt om iets te bereiken, ook al is dat heelheid. Vanuit meditatieperspectief ben je heel, dus waarom zou je proberen te worden wat je al bent? Wat bovenal vereist is, is dat we loslaten, zodat we vanzelf in zijn belanden. Dat is wat in de basis helend is.

Oplettendheid

Kabat Zinn heeft het bij meditatie en andere ontspanningstechnieken over oplettendheid, daar waar Adyashanti het heeft over gewaarzijn (zie: Stil zitten). Het is om het even. Kabatt Zinn schrijft dat het ontwikkelen van oplettendheid kan leiden tot ontdekking van diepgelegen gebieden van ontspanning, kalmte en inzicht in jezelf. Een ware bron van positieve energie voor zelfkennis en heling. Het is gemakkelijk om bij dit gebied te komen. Het pad erheen bevindt zich elk moment in je eigen lichaam en geest en in je ademhaling. En dat begin ik steeds vaker te ervaren.

Domme pech of eigen schuld

4 december 2011 Plaats een reactie

Ik dwaal regelmatig met mijn gedachten af naar ‘hoe-heeft-dit-kunnen-gebeuren’. Het is een soort verwerking, denk ik. Bijna filmische beelden over hoe ik mijn hele leven veel gebeurtenissen en ervaringen lichamelijk heb vertaald. Het letterlijk fysiek opslaan en vasthouden van de spanning die ik in mijn jeugd in ons gezin heb gekend. De concentratie op het aanspannen van mijn buikspieren om onderrugpijn i.v.m. mijn scoliose te voorkomen. De lichamelijke reactie na een stressvolle gebeurtenis vlak na mijn buikoperatie. Het waken op een rechte en fiere houding. Het bewust opvoeren van de spierspanning in mijn buik, omdat het mij hielp om ‘me staande te houden’ (minder last van mijn onderrug). Waarschijnlijk heb ik zonder het te beseffen een groot deel van mijn leven mijn buik en en dus ook mijn bekkengebied als steunpilaar, sterker nog als stutbalk, gebruikt. Dat ik dus ook – volkomen onbewust – ben gaan inzetten bij werkzaamheden en activiteiten waarbij de adrenaline door mijn lijf stroomt. Door enthousiasme en gedrevenheid of door stress en spanning.

Eigen schuld, dikke bult

En natuurlijk komt dan ook het ingebakken protestante schuldgevoel. Als ik niet steeds op zoek was gegaan naar nieuwe uitdagingen in mijn (werkende) leven, was de spanning in mijn bekkenbodem misschien beperkt gebleven. Ik zoek de spanning in mijn leven veel te veel op. Ben veel te streng voor mezelf, vraag teveel van mezelf. Ik ben me al jaren bewust van het idiote jachtige leven waarin we met z’n allen verstrikt zijn geraakt. Ondertussen doe ik er zelf hard aan mee. Niet zo erg als vele anderen, maar toch … Waarom ben ik niet op de rem gaan staan? Dan was het fysiek vast niet zo uit de hand gelopen.

Het zijn zinloze gedachten. Wat ik nu wel weet is dat ik voor het welzijn van mijn bekkenbodem en buik in mijn verdere toekomst teveel spanning en stress moet zien te voorkomen. Het roer moet dus om.

Doe-modus

Drukte en stress is langzamerhand geaccepteerd. We zijn doelgericht en streven naar veel: een goede baan, een gelukkige relatie, een mooi gestyled huis, interessante vriendenkring, bijzondere activiteiten en er goed uit zien. We denken de hele dag: ik moet nog dit, ik moet nog dat. Doodvermoeiend; het is veel te druk in ons brein. We zitten voortdurend in de doe-modus. En stiekum denken we dat het leven maakbaar is. Als je nu maar goed je best doet, positief denkt en hard werkt dan komt het goed. En als je gezond eet en goed sport is de kans op kanker veel minder groot. Vaak zeggen mensen dat je het geluk zelf moet veroveren. Dus bij domme pech, heb je de neiging om te denken dat het je eigen schuld is.

Zwakte

En als je – zoals ik – gevoelig bent voor wat anderen van je denken en er desondanks voor kiest om je kwetsbaarheid niet weg te moffelen, maak je het niet makkelijker voor jezelf. Want veel mensen vinden zwakte lastig. Afhankelijkheid en kwetsbaarheid al helemaal. En wij zijn geneigd om onszelf boven de zwakte en kwetsbaarheid van een ander te plaatsen. Onze mening klaar te hebben en te oordelen. Daarom speelt bij tegenslag diep van binnen die schuldvraag op. We voelen ons liever sterk en superieur.

Ik las onlangs de volgende uitspraak van de filosoof Alain de Botton: “We hoeven ons niet te schamen voor onze tegenslagen, maar slechts voor ons onvermogen om er iets moois uit te laten groeien.” En zo is het.