Doe-modus en zijn-modus

Mijn moeite met zitten is helaas door de drukke periode van verhuizen weer verergerd. Vanaf het begin dat mijn overactieve bekkenbodem zich openbaarde heb ik de meeste problemen bij het zitten achter de pc. Nu heb ik van mijn behandelteam van de St. Maartenskliniek de opdracht gekregen om – wanneer ik ontspannen, zonder pijn bv. op de bank lig – goed te voelen wat er in mijn lichaam gebeurt, hoe de spieren in mijn gezicht aanvoelen e.d. En vervolgens tijdens deze bewuste ontspanning te denken aan het zitten achter de pc. De volgende stap is dan 5 minuten achter de pc zitten werken en dit te doen met dezelfde bewuste ontspanning van gezicht en overige lichaamsdelen. Mijn hersens dus proberen te herprogrammeren (zie ook: Wat is pijn eigenlijk?) Hartstikke interessant vind ik dat.

Bij deze opdracht komen mijn dagelijkse meditaties en de mindfulnesstraining (MBSR) bij het UMC Radboud Mindfulness uitstekend van pas. Ik leer steeds beter aandachtig te zijn, gewaar te zijn. De mindfulnesstraining bevalt mij dan ook zeer goed. Ondanks dat ik de laatste tijd weer met meer pijn op de fiets richting de training zit en ik tijdens de training niet pijnvrij ben, voel ik me altijd blij en opgewekt. Het sluit zo goed aan op alles wat ik het afgelopen jaar gelezen heb en in mijn eentje heb uitgeprobeerd. En ik raak steeds meer geboeid door de achterliggende theorie van Jon Kabat Zinn. In de map met huiswerkopdrachten die we in het begin van de training hebben gekregen, staan korte teksten ter overdenking. Ook over de doe-modus en de zijn-modus. En over het gewaarzijn en niet-oordelen. Het blijft me boeien.

Zijn-modus als tegengif

In ons dagelijks leven wordt ons doen en laten voor een groot deel gestuurd door de doe-modus. Maar wat is precies de doe-modus en is dat dan zo erg? De doe-modus is gericht op het dichten van de kloof tussen hoe we de dingen ervaren en hoe we vinden dat ze zouden moeten zijn. Zitten we in de doe-modus gaat dat veelal gepaard met een terugkerend onbevredigend gevoel. Maar de doe-modus is niet per definitie fout. Het is handig voor het oplossen van praktische, technische en intellectuele taken. Het helpt uitstekend bij het bereiken van doelen. 

Maar de doe-modus helpt niet bij het oplossen van emotionele problemen. Bij angst- en stressreacties, bij ziekte, pijn of werkdruk. Als we in deze situaties gaan focussen op hoe we onszelf zien en hoe we zouden willen zijn kunnen we terecht komen in een spiraal van piekeren over en kritiek op onszelf, ons doen en laten, de oorzaken waarom we niet gelukkig zijn en de betekenissen en gevolgen daarvan. Bij emotionele problemen is het vaak beter om wat langer in de zijn-modus te blijven. In de zijn-modus wil je niets veranderen of ergens anders komen, maar probeer je daar te zijn waar je al bent. Aandachtig zijn: mindfulness. De zijn-modus is het tegengif van de problemen die de doe-modus soms verooorzaakt.

Gewaarzijn en niet-oordelen

Zonder te oordelen aandacht geven aan lichamelijke gewaarwordingen, gevoelens, emoties, gewoontepatronen en  gemoedstoestanden. Om beter met stress in het leven om te gaan is het eerste wat we moeten doen, ons van automatische oordelen bewust worden. Zodat we door onze eigen vooroordelen en angsten heen kunnen kijken en ons uit hun dwangbuis kunnen bevrijden. En Wat ik zo’n bevrijdende gedachte is dat wanneer je vindt dat je geest oordeelt, je deze er niet mee hoeft te laten stoppen. Alles wat je moet doen is je ervan bewust zijn dat het gebeurt. Het is niet nodig het oordelen te veroordelen. Dan maak je de zaken er alleen maar ingewikkelder op.

Erkennend gewaar zijn helpt om niet in automatische patronen te vervallen, ervaringen niet meteen te veroordelen, te willen verbeteren of vooral gericht te zijn op dat het anders moet zijn dan het is. De bodyscan die onderdeel uitmaakt van mindfulnesstrainingen leert om in contact te zijn met je lichaam en met de automatische reacties op wat je ervaart. Bijvoorbeeld door wat onprettig is te willen ontkennen of veroordelen en wat prettig is te willen vasthouden. Voor mij was het nieuw om te horen dat de lichaamsscan niet als primair doel heeft te ontspannen, maar op te merken wat er gebeurt. Puur analyseren, scannen van wat je voelt, denkt en doet. Dat vind ik het mooie van mediteren en mindfulness.

Advertenties
  1. Nog geen reacties
  1. No trackbacks yet.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: