Archief

Archive for juni, 2012

Goed ademhalen, een verademing

24 juni 2012 Plaats een reactie

Bij meditatie fungeert de ademhaling als een anker voor je aandacht. Door je af te stemmen op je buikademhaling (eigenlijk middenrifademhaling) kan je kalmte, ontspanning en stabiliteit vinden. Ik ben me door meditatie steeds meer bewust geworden van mijn ademhaling en realiseerde mij op een gegeven moment dat ik door het te strak aanspannen van mijn buikspieren jaar in jaar uit veel te hoog heb geademd. Alleen bij het zingen heb ik mij altijd wel geconcentreerd op buikademhaling.

Leren leven binnen in jezelf

Dagelijks let ik nu dus meer op buikademhaling en gebruik het heel bewust: tijdens mijn lange wandelingen (nu al 1 uur en 40 minuten!), wanneer ik sta en lig, tijdens fitness- en lijfoefeningen en hardlopen op de lopende band (nu al 30 minuten!). Ook probeer ik door bewuste ademhaling naar de buik het zitten (ook op de fiets) te vergemakkelijken. Mijn overtuiging is dat ik door mindfulness – door de bewustwording in mijn lichaam en mijn ademhaling – zoveel sterker ben geworden. Ondanks de dagelijkse pijn door mijn overactieve bekkenbodem. Vidyamala Burch besteedt in haar boek ‘Aandacht voor pijn: door mindfulness gelukkig leven met chronische pijn’ een hoofdstuk aan ademhaling. Door mindfulness kan de verbinding tussen bewustzijn en lichaam zich herstellen. Daarbij verwijst zij naar het woord ‘rehabilitatie / revalidatie’ wat ‘weer geschikt maken’ of ‘in de vorige toestand herstellen’ betekent. Het komt van het Franse werkwoord habiter dat ‘(be)wonen’ betekent. Dus rehabilitatie / revalidatie zou je kunnen zien als leren weer te leven, of wonen, binnen in jezelf om zo welzijn te herstellen. Ongeacht hoe pijnlijk het lichaam aanvoelt. Met het (pijnlijke) lichaam leren leven in plaats van ertegen vechten is het pad naar revalidatie en een rijker, bevredigender leven. En ik mag mij gelukkig prijzen, dat ik dit kan beamen.

Meditatief bewustzijn

John Kabat Zinn en Vidyamala Burch noemen bewustwording ontwikkelen voor je ademhaling een van de effectiefste manieren om bewustwording in je lichaam te brengen. John Kabat Zinn heeft het over vriendschappelijke betrekkingen aanknopen met je buik, omdat het een bondgenoot is bij het creëren van kalmte en bewustzijn. Dat klopt. Ieder moment van de dag dat ik met mijn aandacht naar de ademhaling ga, is een moment van meditatief bewustzijn. Ik ben me dan bewust van het moment, van mijn lichaam en van wat ik voel. Adem is een nuttige en eenvoudige focus van bewustzijn in het lichaam, in het nu en een heel goed hulpmiddel om reacties op pijn, ziekte en stress te hanteren.

Helaas vergeet ik in de doe-modus nog vaak naar mijn ademhaling te gaan. Bijvoorbeeld bij gesprekken en activiteiten, in momenten van spanning en opwinding. En dan heb ik het niet over stress, maar gewoon over de normale spanning en opwinding van bv. een verhuizing, een spel, de aanschaf van een auto of een hond. Op zulke momenten kan ik dat bewustzijn niet bereiken; ik vergeet het eenvoudigweg. En dat is jammer, want ik bouw dan teveel spanning in mijn buik, blaas en bekkenbodem op. En dan wordt de pijn erger, mijn blaas raakt geïrriteerd en/of ik krijg last van verkramping in het bekkenbodemgebied. Maar er komt een tijd dat ik ook op zulke momenten in staat ben om mij meer bewust te zijn van mijn ademhaling, van mijn lichaam. Daar ga ik voor.

Transformational Breathing

Adem fascineert mij. Ik heb dan ook 2x gekozen voor een sessie van een ademcoach die ik ken en is opgeleid als coach Transformational Breathing. Op de site Transformational Breathing wordt het als volgt omschreven: Transformational Breath® is de meest effectieve en holistische zelfhelingsmethode die op dit moment beschikbaar is. De methode is gebaseerd op de aanname dat je ademhalingspatroon het resultaat is van je onbewuste emoties, angsten, verlangens en belemmeringen. Door dit ademhalingspatroon bewust te vervangen door een volledige ademhaling, ben je in staat jezelf te bevrijden en de blokkades op te ruimen. De volledige ademhaling zorgt voor meer zuurstof op celniveau en daarmee voor fysieke en emotionele vitalisering die leidt tot een hoger niveau van bewustzijn. Transformational Breath® werkt op drie niveaus: lichamelijk, mentaal-emotioneel en spiritueel.

De sessies waren een bijzondere ervaring. Beide keren zeer verschillend, maar op subtiel niveau hebben ze een positieve nawerking.

Verademing

Momenteel lees ik het boek ‘Verademing van Bram Bakker & Koen de Jong. Zij stellen: goed ademhalen voor ontspanning, beter slapen, meer energie en sneller afvallen. Zeer interessant! In een van mijn volgende blogberichten zal ik hier een keer meer over schrijven.

Ziektekosten, bezuinigingen en de overheid

15 juni 2012 1 reactie

De laatste tijd heb ik regelmatig pijn in mijn onderrug. Dat heeft een negatief effect op de dieper liggende bekkenbodemspieren. Dus ben ik door mijn bekkenfysiotherapeut doorverwezen naar een manueel therapeut waarmee zij nauw samenwerkt. De eerste behandeling heb ik gehad en hopelijk voel ik de komende dagen verbetering.

Pijn in mijn onderrug, is voor mij niet nieuw. Dat is begonnen op mijn 20ste, tijdens mijn 1ste baan als groepsleidster. Toen is ook mijn scoliose (kromming in de ruggengraat) ontdekt. De scoliosepijn is voor orthopedisch specialisten de reden geweest om mij te adviseren mijn buik- en rugspieren goed te trainen en aan te spannen. Zodat mijn spieren als een ‘korset rondom mijn onderste rugwervels’ gingen functioneren. Dat zou de pijn verlichten en ik moet zeggen: dat deed het ook. Tja … dat dit bij mij (mede) heeft geleid tot een ernstige overactieve bekkenbodem, konden ze toen nog niet vermoeden. Mijn manueel therapeut vertelde dat pas in 2001 de eerste publicaties verschenen, waarin deze opvatting (spierkorset opbouwen) werd weerlegd. En voordat deze nieuwe zienswijze in de medische wereld is doorgedrongen en geaccepteerd ben je zo 10 jaar verder (schat ik zo).

Onbeperkte fysiotherapie in pakket

Ik voel me overigens bevoorrecht dat ik sinds dit jaar onbeperkt gebruik kan maken van hulpverleners die vallen onder de grote noemer ‘Fysiotherapie’ (zoals bekkenfysiotherapeut en manueel therapeut). In 2011 hebben wij veel geld weggedragen naar mijn toenmalige ziektekostenverzekeraar. Mijn wekelijkse bezoeken aan de bekkenfysiotherapeut werden vanaf het midden van dat jaar al niet meer vergoed. Toch had ik geen keus: de behandelingen waren hard nodig. Eind van het jaar heb ik mij dan ook met verve gestort op de verschillende pakketten van een aantal ziektekostenverzekeraars. De OHRA sprong er uit: zij hebben flexibele pakketten en de keuze voor onbeperkt fysiotherapie. Dat is dan ook wel gelijk het duurste pakket. Ons maandelijkse bedrag voor ziektekosten is dus hoog, maar ik klaag nergens over. Er zijn zat mensen die een uitgebreid ziektekostenpakket niet kunnen betalen. Zij krijgen maar een beperkt aantal (bekken)fysiotherapiebehandelingen vergoed. En als je dan lijdt aan een ernstige overactieve bekkenbodem, heb je echt een probleem.

Grootste onkostenpost

Mijn bekkenfysiotherapeut vertelde onlangs dat incontinentiemateriaal – voor zowel urine als ontlasting – de grootste onkostenpost in de zorg is. Ik wist niet wat ik hoorde … En wat blijkt? Een bekkenfysiotherapeut kan een groot deel van de mensen met incontinentieproblemen goed helpen door de inzet van eenvoudige oefeningen. Dat geldt zeker ook voor mensen die lijden aan fecale incontinentie (ongewild verlies van ontlasting). Echter, uit onderzoek blijkt dat maar 10 tot 20% van de mensen die last hebben van fecale incontinentie hierover durven te praten. Het overgrote deel zwijgt, schaamt zich en leeft hierdoor – vermoed ik – in een (gedeeltelijk) isolement.

Taboe en onbekendheid doorbreken

Mijn bekkenfysiotherapeut is docente bij de opleiding voor bekkenfysiotherapie. En in het kader van incontinentiemateriaal vertelde ze dat een studente een project heeft uitgewerkt waarmee de overheid fors zou kunnen bezuinigen in de zorg. Door een grote publieksgerichte voorlichtingscampagne over urine- en fecale incontinentie. Met als doel: het grote stilzwijgen en het taboe te doorbreken, de grote groep mensen die hiermee worstelt te vertellen dat zij niet alleen staan en goed geholpen kunnen worden door bekkenfysiotherapie. En met het uiteindelijk doel: reduceren van de aanschaf van incontinentiemateriaal en dus een forse kostenbesparing in de zorg. Dat de overheid hier zelf niet opkomt …

Misschien dat (een internetspotter van) Edith Schippers dit blogbericht leest. Dan heb ik gelijk een tip voor haar. Investeer een deel van het geld dat door deze kostenbesparing vrij komt in wetenschappelijk onderzoek naar de aandoening overactieve bekkenbodem. Er zijn nog zoveel medische vragen waarop men geen antwoord heeft. En door de onwetendheid en onbekendheid, kunnen veel mensen met een ernstige overactieve bekkenbodem tot op de dag van vandaag niet adequaat genoeg behandeld worden. Dat levert frustratie op bij deze mensen én bij de behandelende bekkenfysiotherapeuten.

Lachen, een prima medicijn

9 juni 2012 Plaats een reactie

Een ingrijpende gebeurtenis zet je leven op de kop. Maar het brengt vaak ook waardevolle inzichten over jezelf, het mens-zijn, het leven. Dat gebeurt ook bij mij. Hoe vreemd het ook klinkt: ik geniet meer dan ooit intens van kleine, mooie dingen en momenten. En zeker van grappige momenten. Humor, lachen om flauwe grappen, heerlijk vind ik het. Bijvoorbeeld de door ons regelmatig gebezigde uitspraak: “Ze heeft wel een groot spraakcentrum” als het over een vrouw gaat die veel en luidruchtig praat. Of Brabantse moppen die tijdens de repetities van Gloed over de tafel vliegen. Bijvoorbeeld.: “Het is wit en staat in de wei. Wat is dat?” Antwoord: “Witte-toh-nie” (hier moet je wel Brabants voor kennen … ). Vooral de Brabanders onder ons liggen dan in een deuk en dat werkt dan nog weer extra op mijn lachspieren! 

Lala – la – lala

Een overactieve bekkenbodem is ook zo’n onderwerp waar subtiele kwinkslagen over te maken zijn. Dat doe ik dan wel graag zelf, natuurlijk. Of mijn bekkenfysiotherapeut, zij mag hier ook grappen over maken. De laatste keer hadden we het samen over het alom heersende taboe rondom diverse bekkenbodemproblemen, over de onbekendheid van een overactieve bekkenbodem en dus geen geld voor onderzoek, over de domme geldverspilling in de zorg door de overheid e.d. “Het is een kwestie van tijd” zei ze, “Laat Edith Schippers maar lekker hard doorwerken, haar tanden in lastige zaken zetten. Krijgt ze vanzelf een overactieve bekkenbodem en komt er direct aandacht voor.” Lachen, natuurlijk. 

En wat te denken van onderwerpen als meditatie, mindfulness en andere spirituele zaken. Wanneer ik opstandig ben en er even helemaal doorheen zit, kan ik soms ongegeneerd hard vloeken en boos rondlopen door het huis, uitroepend: “Mindfull? Nou nu dus even niet!” Vervolgens schiet ik zelf als eerste in de lach. Dat werkt gelijk bevrijdend. Of tijdens een meditatie waarbij het de bedoeling is dat ik mij gewaar ben van mijn ademhaling, geluiden of gedachten. Dan kan zo’n stemmetje in mijn hoofd gaan rondspoken met een licht sarcastisch, herhalend deuntje (“lala – la – lala / lala – la – lala”) dat maar wil zeggen: “Hoezo, oplettendheid? Dat lukt lekker toch niet!” Dan heb ik inwendig lol.

Diepe wijsheid begint met een lach

Bij mijn afscheid van de afdeling kreeg ik als extraatje van een paar medewerksters een half jaar abonnement op Happinez. Ze gunden mij al het geluk van de wereld, de lieverds. Maar dit terzijde. In het 1e nummer dat ik begin deze maand in de brievenbus vond, staat het artikel ‘Lach jezelf gelukkig’. Het gaat over lachyoga. Ook in Nederland heeft dit een grote vlucht genomen. Tja … wat zal ik ervan denken … Oh ja, dat is waar ook: ik hoef er niets van te vinden. Soms vergeet ik dat ik aan het leren ben niet overal een mening over te hebben en niet te oordelen 😉 Ik las dat Indiase heiligen lachen beschouwen als de hoogste sport van de spirituele ladder. “Lachen is het beste medicijn om uit je hoofd te gaan en in meditatie te komen.” En: “Een lach creëert altijd ruimte. Als je lacht is er geen doen meer, slechts zijn.” Hè, dat is waar en heb ik me nooit gerealiseerd! Echt leuk om te lezen was het volgende: “In het Oosten zijn ze niet zo serieus van inborst. Daar hebben ze meer dan genoeg levens … Hier in het Westen denken we dat we er slechts een hebben en dat voert de druk enigszins op.” 

En helemaal leuk was het om te lezen over de simpele, van oorsprong Hawaiaanse meditatie,  die alle emoties en overtuigingen in jezelf verandert, zodat er ruimte ontstaat voor een lach die je opent. Het is een soort mantra en hoe vaker je die herhaalt, hoe gemakkelijker je zult lachen. Het luidt als volgt: “Het spijt me. Alsjeblieft vergeef me. Dankjewel. Ik hou van je.” Het werkt vast, want ik moest al lachen toen ik de zin een keer las!

 

Relatie met pijn veranderen

1 juni 2012 1 reactie

Soms overvalt mij verdriet en komen de tranen. Het aanspannen van mijn bekkenbodemspieren zijn lichamelijke reflexen die (nu nog) nauwelijks te beïnvloeden zijn. Dat is moeilijk om goed mee om te gaan. Vanuit mijn revalidatieprogramma (graded activity) hebben we nu een onderverdeling gemaakt tussen doel- en taakgericht zitten en ontspannen zitten. Doel- en taakgericht zitten is bv. achter de pc, schrijven aan tafel en overleggesprekken. Dat mag 5 minuten. Loopt mijn kookwekkertje af, ga ik staan, beweeg me wat en ga weer zitten voor de volgende 5 minuten. Ontspannen zitten is bv. eten, gezellig babbelen, tv kijken: dat heb ik nu opgebouwd naar 18 minuten. Hetzelfde geldt voor het zitten in de auto. Fietsen is pijnlijk en blijft vooralsnog 10 minuten. Eigenlijk is het zo dat wanneer ik gedreven en enthousiast wordt, de spierspanning automatisch toeneemt. Dat gebeurt bij doel- en taakgerichte activiteiten, gesprekken, maar kan ook gebeuren wanneer ik een inspirerend boek lees in de sauna, op een ligbed in de zon.

Waar ik erg blij mee ben en veel energie van krijg is dat ik mijn wandelen al heb opgebouwd naar 1 uur en 15 minuten! En ik loop nu 20 minuten hard op de loopband op het fitnesscentrum. Ik moet vooraf en achteraf wel bepaalde lijfoefeningen doen, maar dat hoort er langzamerhand gewoon bij. Mijn dagprogramma bestaat uit afgewogen momenten van mediteren, lijfoefeningen, de bodyscan (een mindfulness oefening) en ontspannen liggen: daardoor ben ik goed in staat om vervolgens op pad te gaan om te wandelen, sporten, winkelen e.d.

Primair en secundair lijden

Mijn mindfulnesstrainster verwees onlangs naar Vidyamala Burch. Een Engelse vrouw die na twee ernstige rugtrauma’s in een rolstoel terecht kwam en sindsdien leeft met chronische pijn. Zij volgde een mindfulnesstraining bij Jon Kabat Zinn en heeft op basis van haar persoonlijke ervaringen een eigen organisatie opgericht: Breathworks mindfulness. Met de Breathwork-benadering leren zij mensen omgaan met chronische pijn, daarbij uitgaand van de beginselen van mindfulness. Ze schreef er een boek over: Aandacht voor pijn. Ik heb het net uit gelezen en het is een mooie aanvulling op het boek van Jon Kabat Zinn (Meditatief ontspannen).

Aangrijpend is het moment dat zij na een van de onderzoeken in het ziekenhuis 24 uur rechtop moest zitten om complicaties te vermijden. Ze verging van de pijn. Twee stemmen binnen in haar waren aan het praten: de ene stem: “Ik kan hier niet tegen, ik word gek” de andere stem: “Je moet volhouden, je hebt geen keus.” Uit deze chaos in haar hoofd kwam plots een stem die zei: “Je hoeft er niet tot de ochtend doorheen. Je hoeft alleen maar door dit ene moment heen.” De spanning verdween en ze realiseerde zich dat het leven zich alleen kan ontvouwen met één moment per keer. Ze begreep dat je het huidige moment wel kunt verdragen. De rest van de nacht was ze rustiger en besefte dat veel van haar kwelling was voortgekomen uit angst voor de toekomstige momenten van pijn die zij zich in haar voorstelling zag uitstrekken tot de ochtend.

Ze schrijft: “Hoe ongelooflijk het ook mag lijken, ik heb geleerd dat de chronische pijn waarmee ik leef, niet echt een probleem is. Wat er echt de oorzaak van is dat ik ellende en verdriet voel, is mijn weerstand tegen lijden: de miljoenen manieren waarop de geest en het hart kunnen zeggen: ‘Ik wil niet dat dit mij gebeurt’. Dat is wat pijn zo heel, heel erg pijnlijk maakt.” Zij heeft het dan ook in haar boek over twee niveaus van pijn: primair en secundair lijden. Ze vertelt dat Boeddha het in dit verband heeft over het doorboord worden door twee pijlen: een lichamelijke en een geestelijke. De 1e pijl is het pijnlijke lichamelijke gevoel. Direct gevolgd door de 2e pijl: zorgen, radeloosheid, verzet, verontwaardiging. De strijd tegen pijn, die wordt uitgeleefd door middel van weerstand, afkeer en obsessie, verergert lijden en spanningen.

Gewaarzijn van pijn

Vidyamala beschrijft hoe mindfulness kan helpen: bewustzijn ontwikkelen, stabiel, kalm, vriendelijk en subtiel. Precies genoeg om de verschillende elementen van een ervaring op te merken. Als je aandacht besteedt aan de gewaarwording van pijn, kun je de pijn daardoor bijvoorbeeld onderzoeken, de structuur ervan bekijken, zien wat het is en niet wat jij je inbeeldt dat het is. Je kunt verrassende ontdekkingen doen, zoals ineens inzien dat de gewaarwording die jij vaststelt als ‘mijn pijn’ voortdurend verandert – er kunnen zelfs prettige gewaarwordingen of gevoelens bij horen.

Ik probeer mijn weerstand tegen de pijn onder ogen te zien voordat ik erdoor wordt overweldigd en in een negatieve spiraal terecht kom. Soms lukt dat en kan ik mij ontspannen in een breder bewustzijn. Verandering in de relatie met pijn is de allerbeste medicijn. Vidyamala gebruikt daarbij het bekende christelijke ‘Gebed om kalmte’:

Heer schenk mij de kalmte om te aanvaarden wat ik niet kan veranderen (de 1e pijl) – de moed om te veranderen wat ik wel kan veranderen (de 2e pijl) – en de wijsheid om het verschil te zien (mindfulness kan je hierbij helpen)