Home > Mediteren en mindfulness, Overactieve bekkenbodem > Relatie met pijn veranderen

Relatie met pijn veranderen

Soms overvalt mij verdriet en komen de tranen. Het aanspannen van mijn bekkenbodemspieren zijn lichamelijke reflexen die (nu nog) nauwelijks te beïnvloeden zijn. Dat is moeilijk om goed mee om te gaan. Vanuit mijn revalidatieprogramma (graded activity) hebben we nu een onderverdeling gemaakt tussen doel- en taakgericht zitten en ontspannen zitten. Doel- en taakgericht zitten is bv. achter de pc, schrijven aan tafel en overleggesprekken. Dat mag 5 minuten. Loopt mijn kookwekkertje af, ga ik staan, beweeg me wat en ga weer zitten voor de volgende 5 minuten. Ontspannen zitten is bv. eten, gezellig babbelen, tv kijken: dat heb ik nu opgebouwd naar 18 minuten. Hetzelfde geldt voor het zitten in de auto. Fietsen is pijnlijk en blijft vooralsnog 10 minuten. Eigenlijk is het zo dat wanneer ik gedreven en enthousiast wordt, de spierspanning automatisch toeneemt. Dat gebeurt bij doel- en taakgerichte activiteiten, gesprekken, maar kan ook gebeuren wanneer ik een inspirerend boek lees in de sauna, op een ligbed in de zon.

Waar ik erg blij mee ben en veel energie van krijg is dat ik mijn wandelen al heb opgebouwd naar 1 uur en 15 minuten! En ik loop nu 20 minuten hard op de loopband op het fitnesscentrum. Ik moet vooraf en achteraf wel bepaalde lijfoefeningen doen, maar dat hoort er langzamerhand gewoon bij. Mijn dagprogramma bestaat uit afgewogen momenten van mediteren, lijfoefeningen, de bodyscan (een mindfulness oefening) en ontspannen liggen: daardoor ben ik goed in staat om vervolgens op pad te gaan om te wandelen, sporten, winkelen e.d.

Primair en secundair lijden

Mijn mindfulnesstrainster verwees onlangs naar Vidyamala Burch. Een Engelse vrouw die na twee ernstige rugtrauma’s in een rolstoel terecht kwam en sindsdien leeft met chronische pijn. Zij volgde een mindfulnesstraining bij Jon Kabat Zinn en heeft op basis van haar persoonlijke ervaringen een eigen organisatie opgericht: Breathworks mindfulness. Met de Breathwork-benadering leren zij mensen omgaan met chronische pijn, daarbij uitgaand van de beginselen van mindfulness. Ze schreef er een boek over: Aandacht voor pijn. Ik heb het net uit gelezen en het is een mooie aanvulling op het boek van Jon Kabat Zinn (Meditatief ontspannen).

Aangrijpend is het moment dat zij na een van de onderzoeken in het ziekenhuis 24 uur rechtop moest zitten om complicaties te vermijden. Ze verging van de pijn. Twee stemmen binnen in haar waren aan het praten: de ene stem: “Ik kan hier niet tegen, ik word gek” de andere stem: “Je moet volhouden, je hebt geen keus.” Uit deze chaos in haar hoofd kwam plots een stem die zei: “Je hoeft er niet tot de ochtend doorheen. Je hoeft alleen maar door dit ene moment heen.” De spanning verdween en ze realiseerde zich dat het leven zich alleen kan ontvouwen met één moment per keer. Ze begreep dat je het huidige moment wel kunt verdragen. De rest van de nacht was ze rustiger en besefte dat veel van haar kwelling was voortgekomen uit angst voor de toekomstige momenten van pijn die zij zich in haar voorstelling zag uitstrekken tot de ochtend.

Ze schrijft: “Hoe ongelooflijk het ook mag lijken, ik heb geleerd dat de chronische pijn waarmee ik leef, niet echt een probleem is. Wat er echt de oorzaak van is dat ik ellende en verdriet voel, is mijn weerstand tegen lijden: de miljoenen manieren waarop de geest en het hart kunnen zeggen: ‘Ik wil niet dat dit mij gebeurt’. Dat is wat pijn zo heel, heel erg pijnlijk maakt.” Zij heeft het dan ook in haar boek over twee niveaus van pijn: primair en secundair lijden. Ze vertelt dat Boeddha het in dit verband heeft over het doorboord worden door twee pijlen: een lichamelijke en een geestelijke. De 1e pijl is het pijnlijke lichamelijke gevoel. Direct gevolgd door de 2e pijl: zorgen, radeloosheid, verzet, verontwaardiging. De strijd tegen pijn, die wordt uitgeleefd door middel van weerstand, afkeer en obsessie, verergert lijden en spanningen.

Gewaarzijn van pijn

Vidyamala beschrijft hoe mindfulness kan helpen: bewustzijn ontwikkelen, stabiel, kalm, vriendelijk en subtiel. Precies genoeg om de verschillende elementen van een ervaring op te merken. Als je aandacht besteedt aan de gewaarwording van pijn, kun je de pijn daardoor bijvoorbeeld onderzoeken, de structuur ervan bekijken, zien wat het is en niet wat jij je inbeeldt dat het is. Je kunt verrassende ontdekkingen doen, zoals ineens inzien dat de gewaarwording die jij vaststelt als ‘mijn pijn’ voortdurend verandert – er kunnen zelfs prettige gewaarwordingen of gevoelens bij horen.

Ik probeer mijn weerstand tegen de pijn onder ogen te zien voordat ik erdoor wordt overweldigd en in een negatieve spiraal terecht kom. Soms lukt dat en kan ik mij ontspannen in een breder bewustzijn. Verandering in de relatie met pijn is de allerbeste medicijn. Vidyamala gebruikt daarbij het bekende christelijke ‘Gebed om kalmte’:

Heer schenk mij de kalmte om te aanvaarden wat ik niet kan veranderen (de 1e pijl) – de moed om te veranderen wat ik wel kan veranderen (de 2e pijl) – en de wijsheid om het verschil te zien (mindfulness kan je hierbij helpen)

Advertenties
  1. 4 juni 2012 om 08:12

    Mooi!

  1. No trackbacks yet.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: