Home > Mediteren en mindfulness, Overactieve bekkenbodem > Pijn is onvermijdelijk, lijden is een keuze

Pijn is onvermijdelijk, lijden is een keuze

‘Pijn is onvermijdelijk lijden, is een keuze’ is nogal een uitspraak, maar zeker bij het lezen van het boek ‘Boeddha’s brein’, kan ik deze uitdrukking nog beter begrijpen. Het boek is geschreven door neuropsycholoog Rick Hanson i.s.m. neuroloog Richard Mendius. De ondertitel van het boek is: Hoe mindfulness je hersens en je leven kan veranderen. Het is een praktische gids, vol instrumenten die je kunt gebruiken om je hersenen geleidelijk in gunstige zin te veranderen. De schrijvers presenteren in het boek een flink deel van de meest recente hersenwetenschap. Daarbij hebben ze – gelukkig voor mij – de beschrijving van de neurale activiteiten vereenvoudigd.

Hoopgevend

Het blijkt mogelijk om door middel van je geest je hersenen in gunstige zin te veranderen. En dus ook de manier waarop je het leven (en het lijden) ervaart. Want wanneer je geest verandert, veranderen je hersenen ook. Aangezien hersenen en geest één enkel geintegreerd systeem zijn. Kleine positieve daden van iedere dag kunnen gezamenlijk in de loop van de tijd tot grote veranderingen leiden, omdat je dan langzamerhand in je hersenen nieuwe neurale structuren opbouwt.

Al lezend lig ik soms van pure opwinding te stuiteren op de bank (wat overigens niet zo goed is voor mijn overactieve bekkenbodem 🙂 ). Dit is hoopgevend! Zeker voor iemand zoals ik waar de pijn in de bekkenbodem chronisch is geworden, wat betekent dat de hersenen ontregeld zijn en te heftige pijnsignalen uitzenden(zie het bericht: Wat is pijn eigenlijk?).

Hersenen simuleren ervaringen

Enkele citaten uit het boek die deze redenatie verduidelijken: “De hersenen hebben het buitengewone vermogen om zowel innerlijke ervaring als de uiterlijke wereld te representeren. Veel van wat je ‘daarbuiten’ ziet, wordt in feite ‘hierbinnen’ door je hersenen gefabriceerd en aangebracht als door een computer gemaakte onderschriften en aanduidingen in een film. Slechts een kleine fractie van de inputs in je occipitale hersenkwab is rechtstreeks afkomstig uit de buitenwereld: de rest komt uit de opslagplaatsen van het interne geheugen en uit modules die de waarneming verwerken (Raichle 2006). Je hersenen simuleren de wereld. We leven allemaal in een virtuele realiteit die genoeg op de werkelijkheid lijkt om niet tegen de meubels op te lopen.”

“Voor dit simuleren door de hersenen, moeten wij mensen een prijs betalen. De simulator haalt je uit het huidige moment en zet je er bovendien toe aan genoegens na te streven die helemaal niet zo geweldig zijn. Terwijl je belangrijkere beloningen – zoals tevredenheid en gemoedsrust – veronachtzaamt. De minifilms van de simulator zitten vol beperkende overtuigingen. Ze bekrachtigen niet alleen pijnlijke emoties, maar laten je ook nare ervaringen vermijden die je nooit werkelijk overkomen of die eigenlijk niet zo erg zijn. En de simulator doet dit uur na uur, dag na dag, zelfs in je dromen. Hij bouwt gestadig neurale structuren op waarvan een groot deel aan je lijden bijdraagt.”

Nooit geweten dat hersenen zo werken en ook constant veranderen! Grappig om te realiseren dat illusionisten met name van dit gegeven gebruik maken …

Gaspedaal en remmen

“Je kunt lijden verminderen door een optimale staat van evenwicht te houden tussen het sympathische en te parasympatische zenuwgestel. Deze twee onderdelen van het autonome zenuwgestel zijn als een wip met elkaar verbonden: als het ene actiever wordt vermindert de activiteit van het andere. Het sympathische deel wordt het systeem van ‘vluchten en vechten’ genoemd en het parasympatische deel het systeem van ‘rusten en verteren’. Het zijn het gaspedaal en de remmen, die in harmonie samenwerken. De kalmerende, stabiliserende invloed van het parasympatische zenuwgestel helpt je helder te denken. Ook brengt het de geest tot bedaren en stimuleert het rust. Het beste recept is een basislijn van voornamelijk parasympatische activering met lichte sympathische activering ten behoeve van vitaliteit, gecombineerd met zo nu en dan een sympathische piek bij grote kansen en gevaren.”

En wat mij niet verbaast: mediteren en mindfulness hebben een positieve invloed op het sympatische zenuwgestel en het dus in evenwicht houden van beide onderdelen.

Pad van ontwaken

“Als je simpelweg aanwezig kunt blijven bij alles wat er in het bewustzijn opkomt, zonder verder te reageren, verbreek je op datzelfde moment de keten van lijden. In de loop van de tijd kun je door het trainen en vormen van je hersenen en je geest zelfs veranderen wat er in je opkomt, het positieve versterken en het negatieve afzwakken. Dus aanwezig zijn bij alles wat in je opkomt, werken met de neigingen van de geest teneinde deze te transformeren en toevlucht te nemen in de grond van het zijn, in je ware natuur.”

De schrijvers noemen dit het pad van ontwaken. Het klinkt misschien wat pathetisch, maar ik vind het een prima uitdrukking. Voor mij persoonlijk meer passend dan het pad van verlichting.

Advertenties
  1. 31 oktober 2012 om 10:18

    Wat een mooie & inspirerende blog! Ik heb al 3 jaar ‘last’ van beschadigde zenuwen in mijn rug en bijkomende bekkenklachten en heb periodes gehad waarin ik wanhopig werd van de pijn. Uiteindelijk ben ik via veel omwegen uitgekomen bij een gespecialiseerde fysiotherapeut en een osteopaat die beiden mijn klachten serieus namen. Inmiddels kan ik weer 1 uur per week sporten en ben ik eindelijk dit jaar weer eens op vakantie kunnen gaan (na 3 jaar)! De afgelopen 3 jaar is ook een ware zoektocht geweest naar mezelf, afscheid nemen van mensen om me heen die me niet begrepen, dankbaar zijn voor elke kleine stap en leren genieten van de hele kleine dingen in het leven.
    Mooi dat je jouw kennis & wijsheid deelt met anderen! Ik ben blij dat het zoveel beter gaat en je zelden meer pijn hebt!

    • 31 oktober 2012 om 19:44

      Dag Bianca,
      Dank voor jouw positieve reactie. Ik heb jouw blog ook bekeken en de manier waarop jij in het leven staat spreekt mij aan. Mooi ook, de herkenning hier en daar. Fijn voor jou dat je na zoveel jaar ellende weer aan het opkrabbelen bent.
      Ik heb overigens (helaas) nog wel dagelijks pijn en om de zoveel tijd periodes waarin het – soms zonder aanleiding – slechter gaat. Maar ik kan er nu veel beter mee omgaan. Wandelen, bewegen blijft een goede remedie, ook bij een forse terugval.
      Ik wens je alle goeds en veel inspiratie!

  2. 22 oktober 2012 om 08:39

    Wat fijn dat het met jou zo goed gaat, Cobi. Voor mensen die met deze aandoening worden geconfronteerd is het ook goed om te lezen dat je er ook weer vanaf kunt komen. Dus dank voor je – ook ondersteunende – berichtje.

  3. Cobi de Jong
    21 oktober 2012 om 19:51

    Rudi, het is echt bijzonder hoeveel theorie jij doorwrocht om je eigen problematiek te proberen de baas te worden. Ik hoop van harte dat je zelf uiteindelijk toch ook echt in de praktijk van je klachten afkomt. Ik heb er maar ongeveer een half jaar last van gehad en vond dat al enorm slopend. Nu het goed met me gaat door vooral te voelen wat ik ervaar en naar mijn lijf te luisteren, niets te forceren en niets overdrevens aan inspanning of rust te doen( dit alles in balans) en ik zelden meer pijn heb denk ik wel: hoe houd jij het al die tijd nog uit………………………………….. Nogmaals STERKTE!

  1. No trackbacks yet.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: