Archief

Archive for maart, 2013

Helpt mindfulness en meditatie tegen pijn?

27 maart 2013 4 reacties

Mensen vragen mij soms: “Wat levert dat mediteren elke dag jou nu op? Gaat de pijn echt weg door mindfulness?” Voor mijn opleiding Trainer Mindfulness (MBSR) lees ik momenteel het boek ‘Op zoek naar het hart van wijsheid’ van Goldstein & Kornfield. Een geweldig goed geschreven boek, waar ik graag uit put, om duidelijk te maken waarom ik mindfulness en meditatie beoefen. Waarom ik kies voor meer spiritualiteit in mijn leven.

Inzichtmeditatie

Ik omarm de term inzichtmeditatie. Het woord maakt direct duidelijk dat meditatiebeoefening een verkenningstocht is door het lichaam en de geest: op zoek naar wijsheid, naar een hart-gedragen bewustzijn. Door te lezen over mindfulness en inzichtmeditatie kom ik in aanraking met zeer boeiende psychologische inzichten en universele wijsheden. Het zijn geen hoogdravende theoretische inzichten. Nee, eerder inzichten waarbij ik een soort thuiskomen ervaar.

Verlangen

Ik lees bv. over de vijf basishindernissen die je gegarandeerd tegen komt tijdens de meditatiebeoefening. Want reken maar dat je geconfronteerd wordt met allerlei verstoringen in je geest tijdens het mediteren. Het zijn de fundamentele krachten in onszelf die ook zoveel verdriet in de wereld veroorzaken. Zoals de eerste basishindernis ‘verlangen’. Verlangen naar zintuiglijk genot. Naar iets moois of plezierigs om naar te kijken, te luisteren, te ruiken of te proeven, naar prettige lichamelijke gewaarwordingen en plezierige bewustzijnstoestanden. Is er dan iets mis met verlangen? Natuurlijk niet. Er is niets verkeerds aan het genieten van aangename ervaringen.

‘Als ik maar’ mentaliteit

Maar verlangen en begeerte bezorgt ons de ‘als ik maar’-mentaliteit. ‘Als ik dat nou maar had’ of ‘Als ik maar de juiste baan, partner of kleding had’ of ‘Als ik maar geen pijn had, dan zou ik gelukkig zijn’. Ons wordt geleerd dat we gelukkig zullen zijn als we er in slagen om snel achter elkaar voldoende plezierige ervaringen aan elkaar te plakken. En onze samenleving is er een meester in om deze vorm van bedrog voort te zetten: ‘Koop dit, zie er zo uit, eet dit, gedraag je zo, bezit dat … En ook jij zult gelukkig zijn.’ Niet het object van ons verlangen is het probleem, maar de energie in de geest die ermee samengaat.

De energie van verlangen maakt ons onrustig en we blijven zoeken naar datgene wat ons werkelijk zal bevredigen. Verlangen en begeren is een conditionering en belet ons aanwezig te zijn waar we ons bevinden, omdat we naar iets verlangen dat elders is. Verlangen heeft geen einde. Onze gewoontepatronen rond verlangen zijn bijzonder krachtig.

Opmerkzaamheid en bewustzijn

Door meditatiebeoefening ontwikkel je opmerkzaamheid en bewustzijn. Door het ontwikkelen van opmerkzaamheid leer je je bewust te zijn van verlangen, het te herkennen en het gade te slaan, zoals het zich voordoet en weer verdwijnt. Zonder erin gevangen te raken of er afkeer tegen te ontwikkelen. Je observeert alleen maar, ontwikkelt inzicht en laat je niet langer volledig beheersen door verlangen. Ook niet door het verlangen dat de pijn moet ophouden. Door het beoefenen van mindfulness en inzichtmeditatie kun je de bekwaamheid ontwikkelen om aanwezig, open en in balans te blijven bij alle ervaringen en in alle situaties die het leven met zich mee brengt. Ook de ervaring van chronische pijn.

Je hoort mij niet zeggen dat dit makkelijk is en dat ik dit nu volledig heb bereikt. Dat is niet het geval. Ik ‘worstel’ bijna dagelijks met pijn in mijn lijf door mijn overactieve bekkenbodem (CPPS) in combinatie met mijn scoliose. Maar ik ben er niet meer panisch bang voor en vecht er niet meer tegen. Door mindfulness- en meditatiebeoefening voel ik mij een meer geïnspireerd, rustiger en wijzer mens worden. En alleen dat geeft al verlichting van de pijnen.

Advertenties

Vriendschap sluiten met chronische pijn

19 maart 2013 Plaats een reactie

Dit blog heeft vanaf nu een aangepaste url en is alleen nog bereikbaar via: www.blog.mijnkeerpunt.com De reden voor deze wijziging is dat ik er naar streef om in september as. – als afronding van mijn opleiding – te starten met het geven van mijn 1e mindfulnesstraining (MBSR) en dat doe ik onder de naam MijnKeerpunt. Mijn nieuwe site met trainingsaanbod is nu live: www.mijnkeerpunt.com

Hoe vaak ik in de toekomst trainingen MBSR ga verzorgen hangt af van mijn fysieke mogelijkheden. Het gaat mij niet om de hoeveelheid trainingen: ook al zijn het maar 2 per jaar. Wat ik graag wil is van betekenis zijn voor mensen: hen laten kennismaken met de helende werking van mindfulness, mijn positieve ervaringen delen. Zeker met mensen die worstelen met CPPS en andere chronische (bekkenbodem)pijnen. Maar ook podiumartiesten en anderen die te maken hebben met spanning en stress.

Fascinatie en verlichting

Bezig zijn met mindfulness en lezen over hoe pijn werkt en wat de neuro-wetenschappenlijke inzichten zijn, fascineert mij en helpt mij ook. Mijn orthopeed van de St. Maartenskliniek begon tijdens mijn bezoek verleden week over pijnmedicatie, maar toen ik vertelde waarom ik dat niet wil en waarin ik pijnverlichting zoek, had hij daar waardering voor. Overigens bleek uit de nieuwe foto’s van mijn scoliose in mijn onderrug dat de toename van de kromming wel mee valt. Gelukkig. Mijn orthopeed kan zich desondanks goed voorstellen dat ik regelmatig behoorlijke pijn in o.a. mijn onderrug, liezen en bovenbenen heb. De combinatie overactieve bekkenbodem en scoliose bewerkstelligt deze pijnen. Door de kromming in mijn rugwervel zoekt mijn lichaam voortdurend een balans. Dat heeft een negatieve werking op mijn kwetsbare spieren, weefsel en gewrichten in het bekken(bodem)gebied.

Hannes Meinkema

Dankzij een tip van een buurman hoorde ik afgelopen zondag op Radio 1 een interview met de schrijfster Hannemieke Stamperius, alias Hannes Meinkema. Zij heeft al 15 jaar een botziekte en heeft dagelijks veel pijn. Een aantal boeken van haar waren in de jaren ’70 / ’80 mijn favoriet: ze staan nog steeds in onze boekenkast.

Hannemieke slikt geen pijnmedicatie omdat haar specialist aangaf dat de bijwerkingen die ze zou krijgen van alle pijnmedicaties die ze dan zou moeten slikken, voor veel meer ellende zouden zorgen. Zij mediteert veel en dat helpt haar enorm. Of zij iets met mindfulness of boeddhisme heeft gedaan kwam niet ter sprake, maar door de wijze waarop zij in het leven staat, vermoed ik het wel. Een paar uitspraken van haar: “Pijn die blijvend en onvermijdelijk is, moet je niet weg willen hebben maar leren te omarmen.” – “De samenleving kan zeker niet omgaan met pijn; instinctief moet bij iedereen de pijn weg.” – “Pijn is een fantastische leermeester: je leert ten volle leven in het hier en nu.”

Wantrouwend

Zij deed wat mij betreft soms wat vergaande uitspraken, zoals de laatste, hierboven, Maar er was ook herkenning. Bv. toen ze antwoordde op de vraag hoe haar omgeving reageert op het feit dat zij altijd pijnen heeft en daarvan aan de buitenkant niets te zien is. Zij vertelde dat ze wel eens te maken kreeg met agressie in bv. winkels. Zij kan nl. niet lang stil staan; door de toename van pijn gaat ze dan onherroepelijk tegen de vlakte. Dus wanneer er lange rijen bij de kassa’s in de supermarkt staan, informeert zij de mensen en vraagt of zij voor mag gaan. De reactie is over het algemeen zeer onplezierig: mensen laten niet graag iemand voor gaan. Ze zien niets aan haar, zijn wantrouwend, hebben haast etc.

Haar verhaal raakte mij omdat ik toevallig enkele weken geleden even in de supermarkt was en veel pijn in mijn onderrug, benen en heupen kreeg. Ik stond in de rij bij de kassa en vroeg mij toen af wat ik zou doen als de rij op dat moment heel lang was geweest. Ik realiseerde mij op dat moment weer hoe lastig en beperkend deze aandoening is en ik voelde mij even heel eenzaam met mijn pijn.

Pijn omarmen?

Hannemieke heeft haar pijn, zoals zij zelf zegt, volledig omarmd. Op de vraag of zij eigenlijk nog wel een leven zonder pijn zou willen, gaf zij – na een korte aarzeling – (gelukkig!) aan dat zij natuurlijk wel een leven zonder pijn zou willen. Zij voegde er echter direct aan toe dat als zij terug denkt aan 15 jaar geleden zonder pijn maar ook zonder haar huidige levensinzichten, zij liever kiest voor haar huidige leven met pijn en met de opgedane levenswijsheid. Die uitspraak kan ik wel aanvoelen, maar ik spreek liever over proberen vriendschap te sluiten met de pijn i.p.v. omarmen van de pijn.