Archief

Archive for the ‘Mediteren en mindfulness’ Category

Tot slot

26 augustus 2013 12 reacties

Omdat CPPS veel pijn kan veroorzaken en er nog te weinig over (mogelijke hulpverlening) bekend is, hebben mensen die kampen met deze of soortgelijke pijnen de neiging om mij telefonisch te benaderen met vragen. Ik heb daar begrip voor, maar omwille van mijn privacy en ter bewaking van mijn rust vraag ik vriendelijk dit niet te doen. Op dit blog een vraag of opmerking plaatsen kan altijd. Over het algemeen genomen kun je er vanuit gaan dat ik reageer. Weet dat ik geen overzicht heb van bekkenfysiotherapeuten in Nederland en België die werken met het Stanford Protocol (o.a. behandeling triggerpoints). Bij F-act Pelvi Pain Clinic in Enkhuizen kan je terecht voor vrijblijvend advies, ook over behandelaars in jouw regio.

—————————————————————————————————————————

Dit is in principe mijn laatste bericht op dit blog. Het is genoeg. Blijven stil staan bij mijn aandoening CPPS / overactieve bekkenbodem heeft geen zin; alles is beschreven. Tijd voor het afsluiten van een periode en het inluiden van een nieuwe periode.

Dit blog blijft in de lucht. Als ik informatie krijg over nieuwe ontwikkelingen op het gebied van (de behandeling van) deze aandoening, zal ik dit op deze plek melden.

Schrijvend vorm geven

Vanaf november 2010 kreeg ik te maken met zware blaasontstekingen en heftige pijnen. Op 1 oktober 2011 ben ik begonnen met dit blog. Met de intentie om mensen die kampen met heftige pijnen in het bekkenbodemgebied en – vanwege de onbekendheid van deze aandoening – van het kastje naar de muur gestuurd worden, te ondersteunen. Ook was het schrijven op dit blog een manier om mensen in mijn eigen omgeving die op de hoogte wilden blijven van mijn ziekteproces, te informeren. En om mijn verdriet, pijn en wanhoop al schrijvend vorm te geven. Het schrijven werd een belangrijk onderdeel van mijn verwerkings- en ontwikkelingsproces.

Groeiproces

Nu ben ik 3 jaar verder. Mijn leven is door de chronische vorm van mijn aandoening volledig veranderd. Verhuisd, 100 % arbeidsongeschikt, levensstandaard iets teruggeschroefd, minder mogelijkheden, meer beperkingen en meer afhankelijk van mijn levenspartner. En veranderingen in mijzelf. Minder scherpe randjes, meer mildheid en rust. Meer in balans. Een persoonlijk groeiproces van wanhopig verdriet, vastklampen en vechten naar mildheid, loslaten en aanvaarding. Waarbij meditatie, mindfulness en ontwikkeling van bewustzijn een belangrijke rol spelen.

In conditie

De heftige pijnen door mijn overactieve bekkenbodem en de ernstige invaliderende uitwerking zijn gelukkig verminderd. Dankzij een goed revalidatieprogramma, mijn zeer bekwame bekkenfysiotherapeut en mijn persoonlijke groeiproces. Lopen gaat nu goed; naast dagelijkse korte wandelingen, maak ik samen met mijn hondje 2x per week een lange wandeling door de bossen. Dat is mijn grote genieten. Rustig zwemmen maakt onderdeel uit van mijn wekelijkse saunabezoek. En iedere dag begint met yoga, lijfoefeningen en meditatie. Zo hou ik mijn lichaam zoveel mogelijk ontspannen en in conditie.

Het is zoals het is

Chronische CPPS heeft een licht invaliderende uitwerking, dat blijft zo. In mijn geval blijven de problemen het grootst bij het wat langer zitten (auto, fiets, achter pc, werktafel e.d.) en staan. De pijn komt – dan weer mild, dan weer stevig – en gaat. Zonder aanleiding. Dat is kenmerkend aan chronische pijn. Bezig zijn met oorzaak en gevolg heeft geen zin, daar ben ik dus mee opgehouden. Mijn darmen en mijn blaas zijn gevoelig. Medicijnen slik ik niet. Een heel enkele keer een diazepam voor het slapen gaan, wanneer de verkramping te sterk is: deze spierontspanner zorgt voor verlichting. Dagelijks gebruik ik een crème die de bloedvaten verwijdt, waardoor de pijn tijdelijk verlicht. Ook heb ik een zelfhulpbehandeling geleerd van mijn bekkenfysiotherapeut: dat doe ik om de dag. Of de pijnen en beperkingen ooit verdwijnen of verder verminderen, weet ik niet. Daar ben ik niet meer mee bezig. Over het algemeen overheerst genieten van mijn leven. Daartussen zijn ook momenten van verdriet en onzekerheid. Het is zoals het is.

Pluk de dag

Ik hoop dat ik – op kleine schaal – als trainer MBSR (Mindfulness Based Stress Reduction) vanuit mijn onlangs opgezette praktijk MijnKeerpunt, iets kan betekenen voor mensen die op zoek zijn naar meer balans in hun leven en leren anders om te gaan met stressvolle omstandigheden – door (werk)druk, piekeren, vermoeidheid en (chronische) pijn. Meditatie en mindfulness is voor mijzelf een levenswijze geworden en ik blijf mij wat dat betreft ontwikkelen.

Verder

Op mijn site MijnKeerpunt, praktijk voor mindfulness, ga ik in de vorm van blogberichten verder met schrijven over dingen die mij bezig houden en direct of indirect te maken hebben met mindfulness. Met behulp van RSS-feed is het mogelijk deze blogberichten te volgen. Ook is mijn praktijk te volgen op Facebook, door de MijnKeerpunt-pagina te ‘liken’.

Dank voor het volgen van dit blog, voor de ondersteunende woorden en voor het delen van ervaringen. Voor alle lotgenoten: dit is geen forum, dus als je een reactie plaatst op dit blog is de kans heel klein dat je van andere mensen een reactie terug krijgt. Veel sterkte bij de persoonlijke zoektocht naar herstel of verlichting van de bekkenbodempijnen. Weet: een training MBSR kan daarbij een belangrijk hulpmiddel zijn.

Gedrevenheid en de doe-modus

2 juli 2013 6 reacties

In een studieboek over MBCT (Mindfulness Based Cognitive Therapy: de therapeutische variant van MBSR) las ik meer over de doe- en de zijn-modus. Het blijft een interessant thema. Vooral omdat in onze cultuur de doe-modus zo’n overheersende rol speelt. Je zou zelfs kunnen spreken van verheerlijken van het doen. En het zou zo mooi zijn als we in ons leven een evenwicht vinden tussen beide standen. Maar de neiging om naar de doe-modus over te schakelen is zeer overheersend, ook wanneer je een nieuwe vaardigheid als ‘zijn’ aan het leren bent 😉

Dat lekkere ‘drive-gevoel’

In het boek geven de schrijvers daarvan een raak voorbeeld: “Je kunt proberen al mediterend zo’n volstrekt ontspannen toestand te bereiken dat je boos en gefrustreerd reageert als je wordt gestoord. Dat mediteren gebeurt dan eerder in de doe-modus dan in de zijn-modus, omdat het wordt ‘gedreven’ door de wens te ontspannen.” De doe-modus wordt door de schrijvers gekenschetst als de ‘gedreven-modus’. En dat kwam bij mij binnen.

Al vrij snel nadat CPPS zich bij mij openbaarde, voelde ik intuïtief dat mijn natuurlijke gedrevenheid ook een rol speelt bij het onbewust aanspannen van mijn bekkenbodemspieren. Juist de eigenschap waarmee ik veel voor elkaar krijg en wat mij zo’n lekker ‘drive-gevoel’ bezorgt, gaat mij dwarsbomen. Dat die gedreven-stand niet per definitie gekoppeld is aan activiteiten, was voor mij direct al fysiek merkbaar. Maar echt begrijpen deed ik dat niet, ik werd er eerder radeloos van.

Mentaal schakelen

Door mindfulnessbeoefening wordt het mij steeds helderder. De zijn-modus is geen bijzondere toestand waarin alle activiteiten stil moeten vallen. Doen of zijn; het zijn standen van de geest die beiden gepaard kunnen gaan met activiteit of gebrek aan activiteit. Citaat uit het boek: “Door mindfulness kun je leren je ieder moment bewust te zijn van de stand waarin de geest zich bevindt (‘mentale versnelling’) en je los te maken uit een zinloze modus en over te gaan naar een zinvolle modus (‘mentaal schakelen’). Het belangrijkste instrument om deze geestelijke schakelingen uit te voeren is het op een bepaalde manier weloverwogen inzetten van aandacht en bewustzijn. Door te besluiten waar we op willen letten en hoe we dat zullen doen, plaatsen we onze hand op de ‘pook’ die ons in staat stelt mentaal te schakelen.”

Enthousiasme een plek geven

Dat is wat ik leer, mentaal schakelen. Mij meer bewust zijn van automatische patronen en ingeslepen gewoonten (in mijn denken, voelen en handelen) en daarop beter afstemmen. Het helpt mij enorm, eigenlijk door de hele dag heen. Mijn automatische reacties op mijn bekkenbodempijn (verdriet, paniek, angst, boosheid, onmacht, wanhoop) zijn voor een groot gedeelte verdwenen. En daarvoor in de plaats ontstaat steeds meer rust, tevredenheid en mildheid.

Mijn gedrevenheid en enthousiasme gooide ik altijd op een hoop. Maar ik realiseer mij nu dat ik mijn enthousiasme niet hoef ‘af te leren’ (alsof ik dat zou kunnen, zonder afgestompt te raken …). Mijn leerproces is om in de zijn-modus mijn enthousiasme een plek te geven.

 

Beter worden

28 april 2013 Plaats een reactie

Wat mij opvalt is hoe onhandig mensen eigenlijk zijn als het gaat om ziekte en pijn. We zitten vol met beelden, oordelen, verwachtingen en opvattingen. Laatst hoorde ik een vrouw met een stellige vastberadenheid zeggen dat als iemand echt pijn heeft, dit te zien is in het gezicht. Pijn tekent het gezicht, punt uit. Maar wat als pijn – zoals in mijn geval – niet ondraaglijk is en niet af te lezen is op het gezicht: wordt de pijn dan in twijfel getrokken of genegeerd?

Onrealistische zoektocht

Mensen kunnen zo stellig zijn, zeker als het over iets ongrijpbaars als (chronische) pijn gaat. Waarom eigenlijk? Ik denk dat het een houvast biedt. Iets wat voor ieder mens bedreigend is – terugkerende pijnen – plaatsen we onbewust in vaste denkkaders en reactiepatronen. Dat geeft een soort zekerheid.

Omgaan met ziekte en pijn bij onszelf en anderen kunnen we eigenlijk alleen maar als we (denken te) weten dat het ook weer over gaat of op zijn minst goed beheersbaar is. Beter worden, daar gaat het om. En beter worden is de afwezigheid van pijnsymptomen, ziekte en fysieke beperkingen. Dus zijn veel mensen met (chronische) pijn altijd bezig met zoektochten naar beter worden: helaas ook vaak onrealistische zoektochten.

Negeren en ontwijken

Ziekte en (chronische) pijn aanvaarden is een persoonlijk proces en niet eenvoudig. Het is steeds weer opnieuw vallen en opstaan. En als je uiteindelijk een vorm hebt gevonden, kan het maar zo zijn dat een deel van de omgeving daar niet goed raad mee weet. Niet meer knokken, zoveel mogelijk genieten, levenslustig en vrolijk zijn: het oogst waardering. Maar ik denk dat er ook iets anders gebeurt: mensen kunnen zich er minder makkelijk mee identificeren. Onze samenleving is doordrenkt met vechten tegen, weerstand bieden aan en uitgaan van de maakbaarheid van het leven. Stoppen met vechten en proberen te aanvaarden zoals het is roept bij mensen – diep van binnen en onuitgesproken – soms ook onrust, twijfel of ongeloof op. En dat resulteert – vaak onbedoeld en onbewust – in (vlagen van) negerend, ontwijkend of onhandig gedrag. De ene keer heb ik daar begrip voor, de andere keer word ik er door geraakt: voel me gekwetst, onbegrepen en eenzaam.

Actief in het leven

Aanvaarden heeft niets te maken met passief alles over je heen laten komen. Juist de constante zoektocht binnen de gezondheidszorg en de bijna eisende houding van mensen die ‘beter gemaakt willen worden’ betekent veelal ook de verantwoordelijkheid voor eigen welzijn niet echt nemen. Het resulteert uiteindelijk maar al te vaak in passief op genezing wachten. En dan gaat de kwaliteit van leven met sprongen achteruit. In tegenstelling tot wanneer je je aanpast aan de pijn en belemmeringen en binnen de grenzen van je mogelijkheden een actief leven leidt.

Mens-zijn

Door mijn scoliose in combinatie met mijn beschadigde bekkenbodem (langdurige CPPS) kan mijn lichaam niet ‘beter worden’. Wel kan ik een meer gezonde en hele relatie ervaren tussen lichaam en geest, mijzelf en de wereld. Mindfulness helpt mij daarbij. In het boek ‘Aandacht voor pijn’ van Vidyamala Burch, schrijft zij over Matthew Sandford, die op zijn 13e vanaf zijn borst verlamd is geraakt en desondanks yoga-leraar is geworden. Hij zegt: “Er zijn heel veel mogelijkheden voor beter worden binnen de relatie van geest en lichaam. Er is een andere vorm van beter worden dan die van weer kunnen lopen.” Vidyamala Burch, die zelf in een rolstoel zit en leeft met chronische pijn, noemt het ‘beter worden tot het mens-zijn’. Dat is de sleutel voor meer levensgeluk en innerlijke vrede met jezelf en je omstandigheden. En voor minder pijnbeleving.

Helpt mindfulness en meditatie tegen pijn?

27 maart 2013 5 reacties

Mensen vragen mij soms: “Wat levert dat mediteren elke dag jou nu op? Gaat de pijn echt weg door mindfulness?” Voor mijn opleiding Trainer Mindfulness (MBSR) lees ik momenteel het boek ‘Op zoek naar het hart van wijsheid’ van Goldstein & Kornfield. Een geweldig goed geschreven boek, waar ik graag uit put, om duidelijk te maken waarom ik mindfulness en meditatie beoefen. Waarom ik kies voor meer spiritualiteit in mijn leven.

Inzichtmeditatie

Ik omarm de term inzichtmeditatie. Het woord maakt direct duidelijk dat meditatiebeoefening een verkenningstocht is door het lichaam en de geest: op zoek naar wijsheid, naar een hart-gedragen bewustzijn. Door te lezen over mindfulness en inzichtmeditatie kom ik in aanraking met zeer boeiende psychologische inzichten en universele wijsheden. Het zijn geen hoogdravende theoretische inzichten. Nee, eerder inzichten waarbij ik een soort thuiskomen ervaar.

Verlangen

Ik lees bv. over de vijf basishindernissen die je gegarandeerd tegen komt tijdens de meditatiebeoefening. Want reken maar dat je geconfronteerd wordt met allerlei verstoringen in je geest tijdens het mediteren. Het zijn de fundamentele krachten in onszelf die ook zoveel verdriet in de wereld veroorzaken. Zoals de eerste basishindernis ‘verlangen’. Verlangen naar zintuiglijk genot. Naar iets moois of plezierigs om naar te kijken, te luisteren, te ruiken of te proeven, naar prettige lichamelijke gewaarwordingen en plezierige bewustzijnstoestanden. Is er dan iets mis met verlangen? Natuurlijk niet. Er is niets verkeerds aan het genieten van aangename ervaringen.

‘Als ik maar’ mentaliteit

Maar verlangen en begeerte bezorgt ons de ‘als ik maar’-mentaliteit. ‘Als ik dat nou maar had’ of ‘Als ik maar de juiste baan, partner of kleding had’ of ‘Als ik maar geen pijn had, dan zou ik gelukkig zijn’. Ons wordt geleerd dat we gelukkig zullen zijn als we er in slagen om snel achter elkaar voldoende plezierige ervaringen aan elkaar te plakken. En onze samenleving is er een meester in om deze vorm van bedrog voort te zetten: ‘Koop dit, zie er zo uit, eet dit, gedraag je zo, bezit dat … En ook jij zult gelukkig zijn.’ Niet het object van ons verlangen is het probleem, maar de energie in de geest die ermee samengaat.

De energie van verlangen maakt ons onrustig en we blijven zoeken naar datgene wat ons werkelijk zal bevredigen. Verlangen en begeren is een conditionering en belet ons aanwezig te zijn waar we ons bevinden, omdat we naar iets verlangen dat elders is. Verlangen heeft geen einde. Onze gewoontepatronen rond verlangen zijn bijzonder krachtig.

Opmerkzaamheid en bewustzijn

Door meditatiebeoefening ontwikkel je opmerkzaamheid en bewustzijn. Door het ontwikkelen van opmerkzaamheid leer je je bewust te zijn van verlangen, het te herkennen en het gade te slaan, zoals het zich voordoet en weer verdwijnt. Zonder erin gevangen te raken of er afkeer tegen te ontwikkelen. Je observeert alleen maar, ontwikkelt inzicht en laat je niet langer volledig beheersen door verlangen. Ook niet door het verlangen dat de pijn moet ophouden. Door het beoefenen van mindfulness en inzichtmeditatie kun je de bekwaamheid ontwikkelen om aanwezig, open en in balans te blijven bij alle ervaringen en in alle situaties die het leven met zich mee brengt. Ook de ervaring van chronische pijn.

Je hoort mij niet zeggen dat dit makkelijk is en dat ik dit nu volledig heb bereikt. Dat is niet het geval. Ik ‘worstel’ bijna dagelijks met pijn in mijn lijf door mijn overactieve bekkenbodem (CPPS) in combinatie met mijn scoliose. Maar ik ben er niet meer panisch bang voor en vecht er niet meer tegen. Door mindfulness- en meditatiebeoefening voel ik mij een meer geïnspireerd, rustiger en wijzer mens worden. En alleen dat geeft al verlichting van de pijnen.

Vriendschap sluiten met chronische pijn

19 maart 2013 Plaats een reactie

Dit blog heeft vanaf nu een aangepaste url en is alleen nog bereikbaar via: www.blog.mijnkeerpunt.com De reden voor deze wijziging is dat ik er naar streef om in september as. – als afronding van mijn opleiding – te starten met het geven van mijn 1e mindfulnesstraining (MBSR) en dat doe ik onder de naam MijnKeerpunt. Mijn nieuwe site met trainingsaanbod is nu live: www.mijnkeerpunt.com

Hoe vaak ik in de toekomst trainingen MBSR ga verzorgen hangt af van mijn fysieke mogelijkheden. Het gaat mij niet om de hoeveelheid trainingen: ook al zijn het maar 2 per jaar. Wat ik graag wil is van betekenis zijn voor mensen: hen laten kennismaken met de helende werking van mindfulness, mijn positieve ervaringen delen. Zeker met mensen die worstelen met CPPS en andere chronische (bekkenbodem)pijnen. Maar ook podiumartiesten en anderen die te maken hebben met spanning en stress.

Fascinatie en verlichting

Bezig zijn met mindfulness en lezen over hoe pijn werkt en wat de neuro-wetenschappenlijke inzichten zijn, fascineert mij en helpt mij ook. Mijn orthopeed van de St. Maartenskliniek begon tijdens mijn bezoek verleden week over pijnmedicatie, maar toen ik vertelde waarom ik dat niet wil en waarin ik pijnverlichting zoek, had hij daar waardering voor. Overigens bleek uit de nieuwe foto’s van mijn scoliose in mijn onderrug dat de toename van de kromming wel mee valt. Gelukkig. Mijn orthopeed kan zich desondanks goed voorstellen dat ik regelmatig behoorlijke pijn in o.a. mijn onderrug, liezen en bovenbenen heb. De combinatie overactieve bekkenbodem en scoliose bewerkstelligt deze pijnen. Door de kromming in mijn rugwervel zoekt mijn lichaam voortdurend een balans. Dat heeft een negatieve werking op mijn kwetsbare spieren, weefsel en gewrichten in het bekken(bodem)gebied.

Hannes Meinkema

Dankzij een tip van een buurman hoorde ik afgelopen zondag op Radio 1 een interview met de schrijfster Hannemieke Stamperius, alias Hannes Meinkema. Zij heeft al 15 jaar een botziekte en heeft dagelijks veel pijn. Een aantal boeken van haar waren in de jaren ’70 / ’80 mijn favoriet: ze staan nog steeds in onze boekenkast.

Hannemieke slikt geen pijnmedicatie omdat haar specialist aangaf dat de bijwerkingen die ze zou krijgen van alle pijnmedicaties die ze dan zou moeten slikken, voor veel meer ellende zouden zorgen. Zij mediteert veel en dat helpt haar enorm. Of zij iets met mindfulness of boeddhisme heeft gedaan kwam niet ter sprake, maar door de wijze waarop zij in het leven staat, vermoed ik het wel. Een paar uitspraken van haar: “Pijn die blijvend en onvermijdelijk is, moet je niet weg willen hebben maar leren te omarmen.” – “De samenleving kan zeker niet omgaan met pijn; instinctief moet bij iedereen de pijn weg.” – “Pijn is een fantastische leermeester: je leert ten volle leven in het hier en nu.”

Wantrouwend

Zij deed wat mij betreft soms wat vergaande uitspraken, zoals de laatste, hierboven, Maar er was ook herkenning. Bv. toen ze antwoordde op de vraag hoe haar omgeving reageert op het feit dat zij altijd pijnen heeft en daarvan aan de buitenkant niets te zien is. Zij vertelde dat ze wel eens te maken kreeg met agressie in bv. winkels. Zij kan nl. niet lang stil staan; door de toename van pijn gaat ze dan onherroepelijk tegen de vlakte. Dus wanneer er lange rijen bij de kassa’s in de supermarkt staan, informeert zij de mensen en vraagt of zij voor mag gaan. De reactie is over het algemeen zeer onplezierig: mensen laten niet graag iemand voor gaan. Ze zien niets aan haar, zijn wantrouwend, hebben haast etc.

Haar verhaal raakte mij omdat ik toevallig enkele weken geleden even in de supermarkt was en veel pijn in mijn onderrug, benen en heupen kreeg. Ik stond in de rij bij de kassa en vroeg mij toen af wat ik zou doen als de rij op dat moment heel lang was geweest. Ik realiseerde mij op dat moment weer hoe lastig en beperkend deze aandoening is en ik voelde mij even heel eenzaam met mijn pijn.

Pijn omarmen?

Hannemieke heeft haar pijn, zoals zij zelf zegt, volledig omarmd. Op de vraag of zij eigenlijk nog wel een leven zonder pijn zou willen, gaf zij – na een korte aarzeling – (gelukkig!) aan dat zij natuurlijk wel een leven zonder pijn zou willen. Zij voegde er echter direct aan toe dat als zij terug denkt aan 15 jaar geleden zonder pijn maar ook zonder haar huidige levensinzichten, zij liever kiest voor haar huidige leven met pijn en met de opgedane levenswijsheid. Die uitspraak kan ik wel aanvoelen, maar ik spreek liever over proberen vriendschap te sluiten met de pijn i.p.v. omarmen van de pijn.

Zingen: gunstige invloed op gezondheid

27 februari 2013 6 reacties

Bijzonder … afgelopen weekend heb ik nauwelijks last van pijnen gehad. Terwijl we met onze muziekgroep Gloed intensief bezig zijn geweest: werken aan de nummers voor de nieuwe (3e) cd die in november van dit jaar uitkomt. Op een prachtige locatie bij vrienden in Drenthe.

Ik weet dat zingen mij goed doet. Het gebeurt vaker dat ik met pijn naar de repetitie ga – liggend op de achterbank in de auto – en vervolgens tijdens het musiceren voel dat de pijn vermindert. Maar dat dit ook een heel weekend zo kan doorwerken, dat had ik niet direct verwacht. Ik ben blij een 2e ‘helende’ langdurende activiteit op mijn lijstje te kunnen zetten: 1. Mindfulness stilteretraites 2. Zingen met Gloed.

Dat de pijnreacties in mijn lichaam weer gaan opspelen, zodra ik in het normale dagelijkse leven kom, neem ik dan maar op de koop toe. Het is geweldig dat zingen nooit in de gevarenzone is terecht gekomen!

Vanuit het hart

Wat maakt dat zingen en samen musiceren zo goed werkt? Ik denk dat het in ieder geval iets zegt over de groep. Wij zijn met elkaar al jaren actief in de muziek en hebben – zonder al teveel woorden – een hechte vertrouwensband opgebouwd. Er wordt intensief gemusiceerd, we hebben veel lol en genieten van al het goede dat we delen. Alles gaat als vanzelf: samen musiceren, ideeën uitwerken, eten, wandelen, weer musiceren, luisteren naar opnames etc.

Wat zeker ook meespeelt is dat de eigen nummers van Gloed op mijn lijf geschreven zijn. En dat zingen voor mij betekent totaal in een nummer kruipen. Ik probeer iedere keer gevoelsmatig de kern van een nummer te raken, te zingen vanuit mijn hart. En dat betekent automatisch dicht bij mezelf zijn, innerlijke rust en volledig opgaan in het hier en nu. Dat is ook wat mindfulness en meditatie mij brengt.

Lichamelijke en geestelijke effecten

Los van mijn persoonlijke ervaring heeft volgens de laatste stand der wetenschap zingen ook een meetbaar gunstige invloed, zowel lichamelijk als geestelijk. Zingen is heel gezond. In veel culturen wordt zingen, vooral samenzang, al sinds mensenheugenis beschouwd als een krachtig medicijn. Het muzikale stemgebruik op zichzelf is van directe invloed op het lichaam. Bij zingen moet je relatief diep en snel inademen, waarna je verlengd en gereguleerd uitademt. Daarmee versterk je de ademspieren. Bij intensieve beoefening kan zingen zelfs zorgen voor een gezonder hart- en vaatstelsel. Bij mensen die al lang zingen, blijken er structurele veranderingen te zijn in het hersendeel dat de auditieve met de motorische regionen verbindt.

Ook heb ik gelezen dat zingen goed is voor het menselijk immuunsysteem. Bloedtesten laten zien dat bij professioneel zangers na een uur zingen de concentratie Imuunglobuline A (proteïnen die als afweerstof werken) en de hoeveelheid cortison (hormoon tegen stress) aanzienlijk zijn toegenomen. Verder zorgt zingen voor een betere stemming, coping (omgaan met stress) en het heeft invloed op de mate van het ervaren van pijn.

Dus: kun je nog zingen, zing dan mee!

Pijnbehandeling; een persoonlijke keuze

13 februari 2013 2 reacties

De laatste weken is de pijn weer toegenomen. Voor het eerst kon ik ook goed het verschil voelen tussen de pijn door verkramping van de bekkenbodemspieren en de pijn die te maken heeft met sensitisatie (overgevoeligheid van het zenuwstelsel). Deze laatste vorm van pijn is heel vervelend en ontstaat doordat bij chronische pijn er veranderingen op kunnen treden in het pijnverwerkingssysteem. Bij sensitisatie is het aantal sensoren per zenuwcel groter dan normaal: dat betekent dus automatisch een grotere gevoeligheid. De gevarenboodschappen worden sterk doorgegeven aan de hersenen en het krachtige pijnstillende systeem uit de hersenen werkt niet meer naar behoren. Met als gevolg dat alle alarmbellen in het lichaam af gaan (oftewel hevige, grillige pijn).

Uit balans

De pijnen haalden mij – gelukkig tijdelijk – fors uit balans. Tegen wil en dank slaan de angsten en twijfels dan weer toe en ik overwoog serieus om een verwijskaart te regelen voor een pijncentrum. Maar tegelijkertijd besefte ik dat ik weer teveel hooi op mijn vork had genomen. Nou ja, vork … het is een heel klein, mini, mini kindervorkje, maar ook daar kan nog teveel hooi op liggen. Dus ik heb weer een paar luttele activiteiten in mijn agenda geschrapt en probeer mij opnieuw bewust te richten op het hier en nu, zonder plannen te maken voor de toekomst. En gelukkig heb ik mijn bekkenfysiotherapeut die mij met raad en daad bij staat wanneer ik een inzinking heb.

Factoren bij sensitisatie

De pijnen door sensitisatie lijken weer wat af te nemen en vooralsnog ga ik niet naar een pijncentrum. Omdat ik weet wat mij dan te wachten staat: o.a. medicatie in de vorm van anti-depressiviteit of anti-epileptica (met hele vervelende bijwerkingen) zenuwblokkade of -injecties. En de kans dat het helpt is klein. Ik weet dat zorgen maken over pijn, veel aandacht schenken aan pijn en blijven zoeken naar oorzaken die de toename van pijn verklaren, ook zorgen voor toename van pijnsignalen naar de hersenen. Uit onderzoek blijkt dat met name deze pijnsignalen in de hersenen als vrij ernstig worden geïnterpreteerd. Dus nog meer alarmbellen die afgaan.

Er is een aantal factoren waarvan men sterk vermoedt dat ze sensitisatie in de hand werken of onderhouden als ze eenmalig aanwezig zijn. Eén daarvan is: overmatige spierspanning in samenhang met verkramping of niet kunnen ontspannen. Tja, daar ben je dan mooi klaar mee … Een overactieve bekkenbodem ( CPPS) is verkramping van de spieren, dus sensitisatie ligt wel erg op de loer …

Kracht van bewustzijn

Andere factoren die ervoor kunnen zorgen dat sensitisatie ontstaat en verergert, zijn o.a: negatieve emoties (verdriet, weerstand, boosheid), angst (voor de pijn, de toekomst) stress en teveel aandacht gericht op de pijnlijke plaats in het lichaam. En dat is precies de reden dat ik tot op heden meer waarde hecht aan meditatie- en mindfulnessbeoefening. Ik geloof in de kracht van het bewustzijn, van het trainen van opmerkzaamheid. Je niet laten meeslepen door gevoelens en gedachten, je niet identificeren met je gedachten. Mij verdiepen in boeddhistische tradities en de dagelijkse training werkt bevrijdend en levert vele nieuwe inzichten op. Ik voel me een meer heel en rijker mens worden en dat heeft – daar ben ik van overtuigd – een positieve werking op chronische pijn. Uit neurologisch onderzoek blijkt zelfs dat je je brein kunt veranderen door beoefening van meditatie en mindfulness. Dat proberen te stimuleren of af te dwingen heeft geen zin en werkt averechts. Maar als het vanzelf gebeurt, dan omarm ik dat van harte 🙂

Jas die past

Hoe dan ook: je kiest de jas die bij je past. Er zijn lotgenoten die heel bewust kiezen voor het inspuiten van botox in de gespannen bekkenbodemspier (zie vorige bericht: Botox of Boeddha) of voor een chirurgische ingreep, zoals nervus pudendus neuropathie. Nervus pudendus betekent dat de zenuw die naar de bekkenbodem loopt teveel bekneld zit in de – toch al van oorsprong – smalle doorgang. Operatief wordt dan geprobeerd deze doorgang te verruimen. De ingreep is controversieel: de meningen over zin en onzin van deze ingreep lopen in de medische wereld uiteen. Ter informatie voor lotgenoten: onder andere dr. Beco uit België voert deze ingreep uit. Via Google is redelijk wat informatie te vinden over dit fenomeen en/of deze arts.

Botox of Boeddha

11 januari 2013 8 reacties

Er bestaat een boek met de titel ‘Botox of Boeddha?’. Het is geschreven door Jotika Hermsen, een bekende Nederlandse boeddhistische lerares, die vipassanaretraites verzorgd in binnen- en buitenland. Vipassana is een boeddhistische meditatievorm, waarop mindfulness is gebaseerd. Ik ken het boek niet, maar mijn leraar en supervisor (van de opleiding Trainer Mindfulness bij het IvM) vertelde mij dat dit boek, met deze toepasselijke titel, bestaat. Toepasselijk omdat ik hem informeerde over een mogelijke behandeling van een overactieve bekkenbodem (CPPS): het inspuiten van botox in de verkrampte bekkenbodemspier(en).

Verlamming van spier

Ik ben hierover geïnformeerd door een volgster van mijn blog, die al vele jaren worstelt met CPPS. Zij las een artikel over een man die na 3 jaar helse pijnen zich heeft laten injecteren met botox en nu geen klachten meer heeft. Ze is vervolgens op onderzoek uitgegaan en heeft afgelopen december een arts in het Elkerliekziekenhuis in Helmond bezocht. Deze vrouwelijke gynaecoloog spuit al 7 jaar botox, met positieve resultaten. In principe moet je om de 3 maanden geïnjecteerd worden, totdat de klachten afnemen. Hoe lang het duurt voordat het blijvend aanslaat, schijnt af te hangen van hoe lang je al kampt met een overactieve bekkenbodem en de overige therapeutische hulp die je tijdens de botoxbehandeling inroept. Er zijn vrouwen die na 1 spuit al klachtenvrij zijn, en er zijn er waarbij meerdere spuiten nodig zijn. Lijd je al lang aan CPPS heb je dus hoogstwaarschijnlijk veel en lang deze injecties nodig.

De werking van botox is simpel: de spier waarin een hoeveelheid botox – afgestemd op een vooraf gemeten spierspanning – is gespoten wordt tijdelijk (voor 3 à 4 maanden) verlamd. Botox blokkeert de verbinding tussen de spier en de zenuw: hierdoor blijft de spier ontspannen (in het gezicht ontstaan er daardoor geen rimpels). De vrouw in kwestie is overtuigd en heeft dus ook besloten om zich door deze arts te laten behandelen. Natuurlijk hoop ik voor haar dat de behandeling aanslaat en dat zij – ook op langer termijn – zal genezen van de pijnen die zij heeft.

Niet eeuwigdurend

Ik heb al eerder met mijn bekkenfysiotherapeut gesproken over deze behandeling. Zij is zeer terughoudend, net als ik. De juiste dosering botox en het goed zetten van de spuit is cruciaal. Teveel botox of verkeerd spuiten in een bekkenbodemspier kan leiden tot incontinentieklachten. Overigens geeft de gynaecoloog in het Helmondse ziekenhuis aan dat zij, in de 7 jaar dat zij spuiten zet, deze klacht nog nooit heeft gehad. Op de site van het Elkerliekziekenhuis staat een korte informatieve tekst over botoxbehandeling bij bekkenbodemklachten. Hier wordt ook benadrukt dat de werking van een botoxbehandeling tijdelijk is en dat het erom gaat de vicieuze cirkel van pijn te doorbreken. In de maanden van de spierzwakte (-verlamming) moet overige therapeutische hulp van bekkenfysiotherapie en psychotherapie ervoor zorgen dat de behandelingen op lange termijn ook echt resultaat hebben.

Toch maar Boeddha

Als ik naar mezelf kijk: de therapeutische hulp die ik heb ingeroepen levert goede resultaten op. Hoe ikzelf de pijn kan verminderen of verzachten, hoe ik om kan gaan met de pijn, kan luisteren naar mijn lichaam. En de grootste positieve werking is voor mij het pad van mindfulness, vipassanameditatie en de nadere kennismaking met boeddhisme. Ik ben ervan overtuigd dat hoe je in het leven staat, hoe je meer aandacht ontwikkelt voor je lichaam, gevoelens, gedachten en je omgeving, hoe je open durft te staan voor de zoektocht naar wie je werkelijk bent en wat jouw persoonlijke pad is, helend kan werken. Ik vertrouw voor mezelf meer op de kracht van persoonlijke ontwikkeling. Dus ik heb mijn keuze gemaakt. Geen botox, wel boeddha 😉 En ik volg ondertussen met interesse deze vrouw en eventuele andere lotgenoten die wel kiezen voor een botoxbehandeling. Wie weet wat mij dit in de toekomst nog leert.

Vriendelijk voor jezelf zijn

29 november 2012 Plaats een reactie

Vroeger zei een vriend van mij bij het minste of geringste: “Het leven is een pijp kaneel, ieder zuigt eraan en krijgt zijn deel.” Ik heb het overgenomen en het werkt altijd op de lachspieren, hoe ellendig je je op dat moment ook kunt voelen. Het relativeert de worsteling waarin ik soms wat verstrikt raak. Bij tijd en wijle blijft het een worsteling, omgaan met een chronische aandoening als CPPS / overactieve bekkenbodem. En dan is het lastig om positief te blijven en vertrouwen te houden in de toekomst. Negatieve gedachtes en onzekerheid: “Als dit of dat gebeurt, dan ….” Te weinig in het hier en nu, teveel invullen in de toekomst.

Wat mij zeer helpt en inspireert zijn mijn opgedane inzichten door verdieping in de basisprincipes en uitgangspunten van meditatie, mindfulness, boeddhisme. Ik ben niet meer streng voor mezelf en heb geen last meer van allerlei ouderwetse christelijke ideeën over dat je toch vooral zelf verantwoordelijk bent voor van alles en nog wat. Ik koester de begrippen mildheid en mededogen. En dat gaat eigenlijk als vanzelf, zonder al teveel slag of stoot. een belangrijke reden daarvoor is mijn groeiende inzicht in het brein van mensen, dankzij het boek ‘Boeddha’s brein’ van Rick Hanson.

Positieve ervaringen koesteren

Als je je realiseert dat onze hersenen als klittenband werken voor negatieve ervaringen en als teflon voor positieve, dan krijg je vanzelf gevoelens van mildheid en mededogen voor jezelf en de hele mensheid! Hersenen gaan bij voorkeur op zoek naar onaangename ervaringen, registreren ze, roepen ze op en reageren erop. De stapel negatieve impliciete herinneringen groeien normaal gesproken sneller, zelfs wanneer positieve ervaringen talrijker zijn.

De remedie is simpel en doeltreffend: positieve ervaringen koesteren en vooral, ze zo in je op te nemen dat ze een duurzaam deel van jezelf worden. Een Boeddhistische uitspraak luidt: “Je moet heilzame impliciete herinneringen creëren, behouden en versterken, en schadelijke voorkomen, elimineren en afzwakken.” Het gaat om de structuur van je hersenen veranderen en het heeft allemaal te maken met de afscheiding van meer dopamine en oxytocine.

In het boek ‘Boeddha’s brein’ staat hoe je dat in 3 – wetenschappelijke gebaseerde – stappen kunt doen. “1. Verander positieve feiten in positieve ervaringen. Wees je er vol aandacht van bewust, stel je ervoor open en onderga hun invloed. 2. Geniet van de ervaring. Hoe langer je iets in je bewustzijn houdt en hoe meer het je emotioneel stimuleert, des te meer neuronen in je hersenen gaan vuren en verbinden zich zo aan elkaar, dat het spoor ervan in je geheugen sterker wordt. Richt je op je emoties en lichamelijke gewaarwordingen, want die zijn de essentie van je impliciete geheugen. 3. Stel je voor dat de ervaring diep tot je geest en je lichaam doordringt. Blijf je lichaam ontspannen en absorbeer de emoties, gewaarwordingen en gedachten van de ervaring.” Een mooie meditatie oefening!

Geen voorwaarden stellen

Sara Kroos zegt het op haar eigen manier: “ik geloof dat geluk ten dele maakbaar is. Maar alleen voor wat betreft de manier waarop je omgaat met trauma’s of moeilijke gebeurtenissen uit het verleden. Veel verder gaat de maakbaarheid van geluk niet. Ik geloof heel erg in de schoonheid van disharmonie. Voor mij hoeft niet alles te kloppen. Ik hoef niet het perfecte lichaam, de perfecte relatie en het perfecte leven te hebben om gelukkig te zijn. Want ik denk dat geluk gewoon nu is. Hier. Met al m’n mankementen en al m’n gedoe. Aan geluk moet je simpelweg geen voorwaarden stellen.”

Adem manipuleren of observeren

27 oktober 2012 1 reactie

Aan een dierbare vriend van mij – een bezielde en hardwerkende zelfstandig adviseur – gaf ik het boek ‘Verademing’ cadeau. Omdat ik vermoedde dat hij hier wel eens iets aan zou kunnen hebben. De vraag was alleen of hij de tijd zou nemen om het boek te lezen … Tot mijn vreugde kreeg ik na een tijdje een sms’je met een enthousiaste reactie. Verleden week hoorde ik hem het boek aanbevelen. Hij vertelde daarbij dat hij – sinds hij op zijn ademhaling let – bijvoorbeeld veel rustiger auto rijdt, minder opgefokt reageert op files e.d. Ik voelde me blij van binnen.

Tegengestelde opvattingen

Ademen … Hoe meer ik erover lees, hoe boeiender het wordt. Veel tegengestelde opvattingen. Van het bewust manipuleren en beheersen tot het bewust alleen maar volgen van de adem. Ik krijg zelfs de indruk dat er verschillende richtingen zijn waarop ademcoaches (wist ook niet dat dit beroep bestaat) zich kunnen baseren.

Ik laat me leiden door mijn eigen ervaring. De 1e keer dat ik mij bewust werd van de bijzondere kracht van adem was een klein jaar geleden, tijdens een nacht waarin ik veel pijn had door mijn overactieve bekkenbodem. Het was een bijzondere ervaring die ik heb beschreven in het bericht ‘Sturen van de adem’. Daarna werd ik mij – door meditatie en oefeningen – steeds meer bewust van de verbinding tussen adem en geest: ze beïnvloeden elkaar.

De adem gericht sturen naar mijn bekkenbodem heeft mij verlichting gebracht. Tijdens het mediteren, liggend op de bank of in bed en zelfs tijdens het lopen. In het boek ‘Verademing’ las ik veel wetenswaardigheden en goede tips over ademhaling. Eigenlijk begreep ik, tijdens de basiscursus mindfulness die ik een half jaar geleden volgde, niet dat er geen informatie werd gegeven over de manier van ademhalen. Het volgen van de ademhaling, dat wel. Maar niets over het belang van rustige buikademhaling en het verlengen van de uitademing. Ik voelde wel aan dat het beheersen van adem, tegengesteld is aan een aantal basisprincipes van mindfulness zoals loslaten. Vaak is het zo dat als je graag iets wilt – meer ontspannen of pijn verminderen – je er meer gespannen van raakt. Maar toch … Ik had in die tijd (en nu bij tijd en wijle nog steeds) veel aan het bewust manipuleren van mijn adem, ook tijdens meditatie.

Nu ik mij meer verdiep in mindfulness en boeddhisme begrijp ik waarom hier geen aandacht aan wordt besteed. De adem te laten zijn zoals die is en het tegelijkertijd volledige aandacht te geven, heeft volgens de Boedda hetzelfde resultaat als de adem bewust beheersen. Daar waar je aandacht is, is automatisch je adem. Het bewustzijn heeft een krachtig transformerend effect: terwijl je oplet verandert de kwaliteit van je adem vanzelf. De adem wordt rustiger en dieper.

Oog in oog met patronen

Daar zit wel wat in … ik merk dat adem voortdurend verandert. Oppervlakkig en dan ineens veel dieper. De duur van de in- en uitademing is iedere keer verschillend; zo ook de kleine pauze tussen de in- en uitademing. Ergens las ik de vergelijking met de golven van de zee op het strand: sommige donderen en anderen sijpelen het strand op. Een mooie vergelijking.

De laatste paar weken probeer ik minder mijn adem te sturen. Ik vertrouw er op dat ik door al het oefenen nu automatisch dieper en rustiger adem. Het puur observeren van mijn adem begin ik prettig te vinden. Het geeft rust en een gevoel van eenheid van lichaam en geest. Ik las dat in de beoefening van ‘de volkomen bewuste ademhaling’ de Boeddha vier eenvoudige ademhalingsoefeningen gaf om met bewuste aandacht naar het lichaam terug te keren. En zo te leren volledig bewustzijn toe te passen op alles wat we doen. Oog in oog komen te staan met gebruikelijke patronen. Mooi.

Ik pik overal een graantje van mee. Dat wat mij op het moment zelf helpt gebruik ik. Het draait voor mij om bewustwording van fysieke mechanismen en van gedragspatronen. Zodat hopelijk het mechaniek – onbewust teveel aanspannen van mijn bekkenbodem – langzaam minder wordt. En door mijn persoonlijke ontwikkeling leer ik beter omgaan met mijn pijn en fysieke beperkingen.