Archive

Posts Tagged ‘Adyashanti’

Doe-modus en zijn-modus

14 april 2012 Plaats een reactie

Mijn moeite met zitten is helaas door de drukke periode van verhuizen weer verergerd. Vanaf het begin dat mijn overactieve bekkenbodem zich openbaarde heb ik de meeste problemen bij het zitten achter de pc. Nu heb ik van mijn behandelteam van de St. Maartenskliniek de opdracht gekregen om – wanneer ik ontspannen, zonder pijn bv. op de bank lig – goed te voelen wat er in mijn lichaam gebeurt, hoe de spieren in mijn gezicht aanvoelen e.d. En vervolgens tijdens deze bewuste ontspanning te denken aan het zitten achter de pc. De volgende stap is dan 5 minuten achter de pc zitten werken en dit te doen met dezelfde bewuste ontspanning van gezicht en overige lichaamsdelen. Mijn hersens dus proberen te herprogrammeren (zie ook: Wat is pijn eigenlijk?) Hartstikke interessant vind ik dat.

Bij deze opdracht komen mijn dagelijkse meditaties en de mindfulnesstraining (MBSR) bij het UMC Radboud Mindfulness uitstekend van pas. Ik leer steeds beter aandachtig te zijn, gewaar te zijn. De mindfulnesstraining bevalt mij dan ook zeer goed. Ondanks dat ik de laatste tijd weer met meer pijn op de fiets richting de training zit en ik tijdens de training niet pijnvrij ben, voel ik me altijd blij en opgewekt. Het sluit zo goed aan op alles wat ik het afgelopen jaar gelezen heb en in mijn eentje heb uitgeprobeerd. En ik raak steeds meer geboeid door de achterliggende theorie van Jon Kabat Zinn. In de map met huiswerkopdrachten die we in het begin van de training hebben gekregen, staan korte teksten ter overdenking. Ook over de doe-modus en de zijn-modus. En over het gewaarzijn en niet-oordelen. Het blijft me boeien.

Zijn-modus als tegengif

In ons dagelijks leven wordt ons doen en laten voor een groot deel gestuurd door de doe-modus. Maar wat is precies de doe-modus en is dat dan zo erg? De doe-modus is gericht op het dichten van de kloof tussen hoe we de dingen ervaren en hoe we vinden dat ze zouden moeten zijn. Zitten we in de doe-modus gaat dat veelal gepaard met een terugkerend onbevredigend gevoel. Maar de doe-modus is niet per definitie fout. Het is handig voor het oplossen van praktische, technische en intellectuele taken. Het helpt uitstekend bij het bereiken van doelen. 

Maar de doe-modus helpt niet bij het oplossen van emotionele problemen. Bij angst- en stressreacties, bij ziekte, pijn of werkdruk. Als we in deze situaties gaan focussen op hoe we onszelf zien en hoe we zouden willen zijn kunnen we terecht komen in een spiraal van piekeren over en kritiek op onszelf, ons doen en laten, de oorzaken waarom we niet gelukkig zijn en de betekenissen en gevolgen daarvan. Bij emotionele problemen is het vaak beter om wat langer in de zijn-modus te blijven. In de zijn-modus wil je niets veranderen of ergens anders komen, maar probeer je daar te zijn waar je al bent. Aandachtig zijn: mindfulness. De zijn-modus is het tegengif van de problemen die de doe-modus soms verooorzaakt.

Gewaarzijn en niet-oordelen

Zonder te oordelen aandacht geven aan lichamelijke gewaarwordingen, gevoelens, emoties, gewoontepatronen en  gemoedstoestanden. Om beter met stress in het leven om te gaan is het eerste wat we moeten doen, ons van automatische oordelen bewust worden. Zodat we door onze eigen vooroordelen en angsten heen kunnen kijken en ons uit hun dwangbuis kunnen bevrijden. En Wat ik zo’n bevrijdende gedachte is dat wanneer je vindt dat je geest oordeelt, je deze er niet mee hoeft te laten stoppen. Alles wat je moet doen is je ervan bewust zijn dat het gebeurt. Het is niet nodig het oordelen te veroordelen. Dan maak je de zaken er alleen maar ingewikkelder op.

Erkennend gewaar zijn helpt om niet in automatische patronen te vervallen, ervaringen niet meteen te veroordelen, te willen verbeteren of vooral gericht te zijn op dat het anders moet zijn dan het is. De bodyscan die onderdeel uitmaakt van mindfulnesstrainingen leert om in contact te zijn met je lichaam en met de automatische reacties op wat je ervaart. Bijvoorbeeld door wat onprettig is te willen ontkennen of veroordelen en wat prettig is te willen vasthouden. Voor mij was het nieuw om te horen dat de lichaamsscan niet als primair doel heeft te ontspannen, maar op te merken wat er gebeurt. Puur analyseren, scannen van wat je voelt, denkt en doet. Dat vind ik het mooie van mediteren en mindfulness.

Stil zitten

17 oktober 2011 2 reacties

In januari van dit jaar zijn Gerard en ik gestart met een cursus Zenmeditatie. Helaas werden mijn klachten in deze periode steeds heviger en ik ben noodgedwongen met de cursus gestopt. Gerard is doorgegaan en heeft mij steeds bijgepraat. We  mediteren sinds die tijd dagelijks. Ik 1x per dag 20 min. Gerard 2x per dag.

 De interesse voor meditatie is niet nieuw. In een ver verleden hebben wij ook een meditatietraining gevolgd bij het Jewel Heart Centrum in Nijmegen. Na de 1e kennismakingscursus ben ik ermee opgehouden. Ik werd helemaal kriegel van het type mens dat aan deze training mee deed. De meditaties waren overigens prima, maar met deze mensen napraten in een kring … Nee, dat was niet aan mij besteed.

 En nu zit ik dus iedere ochtend vroeg te mediteren. Nou ja, ik zit gewoon stil. Mediteren roept direct zoveel beelden en vooral ook verwachtingen op. Wat dat betreft sprak de titel van het boek van Tim Parks – die ook geconfronteerd is geweest met een heftige overactieve bekkenbodem – mij direct erg aan: “Leer ons stil te zitten”. Ik zit 20 min. stil en dat is al heel wat. Meestal vliegen mijn gedachten alle kanten uit en/of word ik teveel afgeleid door pijn in mijn nek en rug. Heel soms voelt het goed. En vreemd genoeg blijf ik het doen. Het is iets dat er bij is gaan horen; ik wil het niet meer missen. Dat komt vooral door een mooi woord dat mij heeft gegrepen: gewaarzijn …

 Puur gewaarzijn

Ik las het boek “Ware meditatie” van Adyashanti. Een boek over de vrijheid van het puur gewaarzijn en het loslaten van controle en manipulatie. De schrijver komt uit de traditie van het zenboeddisme en beoefende dit vele jaren. Totdat hij er door een lerares achter kwam dat vele meditatietechnieken goed beschouwd een manier van beheersing zijn. Zij zei: “Als je de oorlog met je geest probeert te winnen, zul je eeuwig in oorlog zijn”. Hij realiseerde zich toen dat hij tot dan toe meditatie had gezien als een gevecht met zijn geest. En dat herkende ik volledig. Ook ik had het idee dat ik een gevoel van kalmte moest krijgen en dat het me t.z.t. in een verheven zijnstoestand zou moeten brengen. Adyashanti schrijft dat je veel kunt bereiken door een vorm van meditatie die in principe is gericht op techniek of manipulatie. Maar wat je er niet mee kunt is bij je eigen natuur en spontaniteit komen. Het laten varen van deze beheersing, controle en manipulatie is volgens hem het fundament van ware meditatie. Dat sprak mij zeer aan.

 In het boek las ik dat het eigenlijk heel eenvoudig is. Gewoon gaan zitten en alles laten zijn zoals het is. Ware meditatie is uit ons hoofd gaan en de zintuigen laten werken. Wanneer je gaat zitten om te mediteren ga je je dus verbinden met je zintuigen: verbinden met wat je hoort, wat je merkt, wat je ruikt, hoe je je voelt. En wanneer je geest afdwaalt, dan anker je je steeds opnieuw in je zintuigen. Gewoon luisteren, voelen. En je niet alleen verbinden met wat je in je lijf voelt, maar ook met wat je van de kamer merkt. Je met je zintuigen openstellen voor de hele wereld in je en om je heen. Hierdoor word je geaard in een diepere werkelijkheid dan je geest.

Ook mooi om te lezen is dat ware meditatie niet wordt gezien als iets dat alleen gebeurt wanneer je ergens rustig zit. We kunnen meditatie altijd en overal toepassen. Je kunt in de auto rijden en alles laten zijn zoals het is. Je kunt het weer laten zijn zoals het is. Je kunt iemand laten zijn zoals hij of zij is. Je gaat dan van verzet naar ervaring. En wanneer je van verzet naar ervaring gaat, ontdek je iets heel krachtigs en essentieels: je ware zelf, je ware bewustzijn. Bewustzijn laat altijd alles zijn zoals het is, bewustzijn gaat niet in tegen wat er is. Klinkt voor sommige misschien te soft, maar voor mij niet. Het is – zeker in deze fase in mijn leven – voor mij goed om over  gewaarzijn en bewustzijn in relatie tot loslaten en controle na te denken. En gewaarzijn soms een beetje te ervaren.

Het klinkt misschien eenvoudig maar het is helemaal niet makkelijk om je tijdens mediteren te richten op je zintuigen. Dit proberen helpt mij om me niet alleen te richten op mijn geest, op mijn gedachten. Want ohoh … die geest, die gedachten die zijn veel te dominant en sterk aanwezig. In ieder geval bij mij.