Archive

Posts Tagged ‘Angst en bekkenbodemspanning’

Tips en verwijzingen (2)

20 januari 2016 5 reacties

Vooraf

Met het bericht ‘Tot Slot’ (26 augustus 2013) is de regelmatige berichtgeving over de wijze waarop ik omga met de aandoening CPPS (Chronic Pelvic Pain Syndrom) afgerond. Dit blog blijft echter actief; zodra er nieuwe ontwikkelingen zijn over deze aandoening – ook wel genoemd Pudendal Neuralgia (Nervus Pudendus)– meld ik dit.

Sommige mensen met bekkenbodempijnen hebben de neiging om mij telefonisch te benaderen met vragen. Ondanks mijn begrip daarvoor, verzoek ik om dit – omwille van mijn privacy en rust – niet te doen. Al mijn ervaringen en kennis staan in dit blog beschreven. De zoekfunctie kan je helpen bij het zoeken naar berichten over bepaalde onderwerpen. En je kunt natuurlijk ook een bericht plaatsen op dit blog.

Voor geschikte behandelaars in jouw regio en voor vrijblijvend advies en behandeling kun je terecht bij F-act Pelvic Pain Clinic in Enkhuizen. —————————————————————————————————————————————–

Regelmatig krijg ik van lezers van dit blog de vraag of ik nog tips kan geven. Eigenlijk kan ik niet meer dan over mijn eigen ervaring vertellen, in de hoop dat sommigen hier wat uit kunnen pikken dat hen weer verder helpt. Daarom leg ik in dit bericht nog wat meer uit over pijn en geef ik globaal aan welke stappen in mijn helingsproces de belangrijkste zijn geweest. Nee, pijnvrij ben ik niet en er zijn in mijn leven een aantal beperkingen door CPPS en een lichte vorm van centrale sensitisatie. Maar ik heb wel mijn leven terug en ben een rijker mens geworden.

Pijn begrijpen: een korte uitleg over wat je eraan kunt doen

1 op de 5 mensen hebben aanhoudende (chronische) pijn. Deze pijn wordt voor 100% geproduceerd door het brein en gevoed door het zenuwstelsel. En het zenuwstelsel wordt weer beinvloed door gedachten en emoties. Bij chronische pijn is weefselbeschadiging niet het hoofdthema, maar hypergevoeligheid van het zenuwstelsel. Complex dus. Is het mogelijk deze opwinding binnen het zenustelsel te ‘ontwinden’? Ja, pijn komt van het brein en kan hertraind worden. Door alle zaken die het zenuwstelsel beïnvloeden kritisch onder de loep te nemen: de medische kant, emoties, gedachten en overtuigingen, stressniveau, voeding en levensstijl, de betekenis van pijn (het persoonlijke verhaal, de diepere emoties) en fysieke activiteiten.

Veel revalidatiecentra werken vanuit deze visie. Heb je CPPS, een andere bekkenbodem-aandoening, of anderzins chronische pijn en heeft dit grote invloed op jouw leven? Dan kun je overwegen om een revalidatieprogramma te volgen en zo de kwaliteit van jouw leven – met aanhoudende pijn – te verbeteren. Er zijn vele Revalidatiecentra met een multidisciplinaire aanpak, waaronder Ciran. Persoonlijk heb ik daar geen ervaring mee, maar wel goede verhalen over gehoord.

Revalidatie en Graded Activity Programma

Zelf heb ik anderhalf jaar nadat ik te maken kreeg met CPPS een Graded Activity Programma bij het Revalidatiecentrum van de St. Maartenskliniek gevolgd. Daarbij werd ik begeleid door een ergotherapeut en een psycholoog. Bij deze kliniek weten ze niets van bekkenbodempijnen, maar ik heb daar erg veel geleerd. Met behulp van graded activity ben ik het lopen, staan en ook zitten stap voor stap weer gaan opbouwen. De kern is dat je je niet meer laat leiden door pijn, maar door tijd (tijdgestuurd i.p.v. pijngestuurd). Mijn ervaringen heb ik gedurende deze periode (maart tot mei 2012) beschreven in enkele berichten op dit blog.

PsychFysioOpleidingen heeft een heel goed filmpje over pijn en wat je eraan kunt doen: ‘Pijn begrijpen: een korte uitleg over wat je eraan kunt doen.’

De rol van emoties bij bekkenbodempijn

Op de site van het Pelvic Health & Rehabilitation Center in California werd in december 2015 het artikel ‘The role of Emotions in Relieving Pelvic Pain’ van Lorraine Faehndrich geplaatst. Lorraine schrijft over het concrete fysiologische verband dat er bestaat tussen emotionele energie en de spieren, de zenuwen en het bindweefsel van het lichaam. Zij is coach en legt in het artikel uit hoe het lichaam de stroming van emoties kan versperren. In haar werk helpt zij mensen met bekkenbodempijn zich bewust te worden van hun onbewuste beschermingspatronen (geestelijk en lichamelijk). Ook zij gaat er vanuit dat pijn komt vanuit de hersenen en hertraind kan worden.

Het artikel van Lorraine is waardevol voor mensen met CPPS / bekkenbodempijn, daarom heb ik het laten vertalen: De rol van emoties bij het tegengaan van bekkenpijn

Balans zoeken: rust en activiteit

Goed voor jezelf zorgen, leren omgaan met dat wat er is (accepteren) en de ‘heropvoeding’ van het brein (in relatie tot pijn) is ook de kern van de training MBSR (Mindfulness Based Stress Reduction). Deze 8-weekse training heb ik tijdens mijn ziekteproces zelf als deelnemer gevolgd (in 2011) en ben nu zelf trainer MBSR. Deze training wordt door het hele land gegeven. Waar het bij de training om gaat is het bewust worden van automatische patronen en reacties in het lichaam, gedachten en emoties. Spieren kunnen meer ontspannen wanneer je deze patronen en reacties bij jezelf leert ontdekken en er anders mee leert omgaan. Het is overigens niet zo dat de training gericht is op pijnreductie. Wel kun je door mindfulnessbeoefening beter leren omgaan met pijn en ongemak en liefdevoller voor jezelf zijn. En uiteindelijk kan dit leerproces een positieve invloed hebben op de pijn.

Op mijn site en in mijn folder staat ‘Meer balans in het leven’. Dat is waar het werkelijk om gaat, zeker voor iemand met aanhoudende pijn. Stilte, rust, verwerkingstijd en daarnaast actief; dagelijks lichaamsoefeningen doen, bewegen, wandelen. Simpelweg goed voor het lichaam en de geest zorgen. En dan kunnen er onverwachte dingen ontstaan.

Voeding, milieu, darmen  en (blaas)ontstekingen

Ik juli 2014 ben ik voor het eerst naar een Praktijk voor Mesologie en Complementaire Geneeswijzen gegaan. Aan deze vrouw heb ik veel te danken. Zij adviseerde mij om te beginnen met oervoeding (paleo) en ze schreef diverse voedingssuplementen en homeopatische middelen voor ter ondersteuning van m.n. mijn blaas en darmen. De afgelopen 2 jaar heeft zij mij prima begeleid en na bepaalde periodes, afhankelijk van mijn situatie, steeds weer andere middelen voorgeschreven. Tijdens een jaarlijks consult houdt zij een vinger aan de pols.

In het vorige bericht Tips en verwijzingen vertel ik al iets over mijn overstap naar de paleo-voedingswijze. Ondertussen weet ik niet beter en voel me uitstekend bij deze eetwijze. De belangrijkste beslissing is daarbij geweest: alleen nog maar pure biologische voeding, geen toevoegingen, geen geur-kleur en smaakstoffen, geen kant en klare producten, geen suikers. Ik Ben zo overtuigd geraakt van de kracht van natuurlijke voeding dat ik vanuit mijn praktijk de Proef Paleo Lunch aanbied, om zo mensen te enthousiasmeren voor deze heerlijke en gezonder voedingswijze.

Naast de voeding begon ik mij ook te realiseren dat ik nog steeds veel producten gebruik waarbij allerlei chemische toevoegingen zijn gebruikt. Dus o.a. ook de overstap gemaakt naar pure verzorgingsmiddelen. Mijn principe is nu: wat ik op mijn lichaam smeer, moet ik ook kunnen eten. Dit is de internetwinkel waar ik alles bestel: HeelNatuurlijk.

Dankzij mijn nieuwe leefwijze kan ik nu zeggen dat mijn darmen redelijk tot goed functioneren en ik al een jaar geen blaasontstekingen meer heb gehad. Dit terwijl ik al jaren continue worstelde met (opkomende) blaasontstekingen en veel teveel antibiotica heb moeten slikken.

Wel of niet pijnstillende medicijnen

Als het enigszins kan gebruik ik geen reguliere medicijnen en hou het bij natuurlijk middelen. Als het om pijnbestrijding gaat heb ik van meerdere mensen gehoord dat zij redelijk tot goede ervaringen hebben met het natuurlijke middel PeauPure (400 mg). Zelf heb ik dit nooit gebruikt.

In het begin van de bekkenbodemaandoening heb ik wel eens voor een korte periode reguliere pijnstillende middelen gebruikt, maar voelde me daar niet goed bij. Zeker ook door de vervelende bijwerkingen. Mijn keuze: goed voor mezelf zorgen. Mijn leven in eigen hand nemen door te aanvaarden wat er is en van daaruit passend te handelen: openstaan voor mogelijke oorzaken en daar aandacht aan besteden, op zoek gaan naar manieren om te leren omgaan met pijn en beperkingen, naar manieren om pijn te verlichten. Met als voornaamste doel: blijven genieten van het leven.

Een citaat dat ik ergens las: “Als je niet naar de oorzaak zoekt van een chronische ziekte, maar deze bestrijdt (of beter gezegd verbloemt) met medicijnen die de symptomen weghalen maar niet de oorzaak, dan wordt een ziekte iets ‘voor altijd’. Zelfs een vaak eenvoudig op te lossen hoge bloeddruk (schrap eens twee weken lang alle suikers en geraffineerde koolhydraten) wordt dan iets ‘voor altijd‘. Bedenk echter dat chronisch betekent ‘langdurig’ en dat je vaak zelf voor een groot deel kunt bepalen hoe lang ‘langdurig’ bij jou is. Meestal kan je meer dan je denkt.”

 

De Squatty Potty

Voor mensen die problemen hebben met de stoelgang (bv. door verzakking van blaas en/of endeldarm) is persen vaak een noodzaak, terwijl dit eigenlijk niet bevordelijk is voor het lichaam. De Squatty Potty kan de oplossing bieden. Ik heb ‘em sinds een aantal maanden en ben er erg blij mee. Hoe het werkt is simpel: door de voetsteun ontlast je in een natuurlijke houding, gehurkt (squatten). De knieën bevinden zich boven de heupen, daardoor ontspant de puborectale spier zich volledig en zorgt ervoor dat de anorectale hoek wordt gestrekt voor een rechte doorgang. Dit resulteert in een snellere, gemakkelijkere en volledige stoelgang. Vanuit anatomisch oogpunt kan je stellen dat de mens ontworpen is om gehurkt zijn behoefte te doen. We deden dit al sinds mensenheugenis tot de komst van het moderne toilet. Meer info: Squatty Potty. En hier een geinig YouTube-filmpje over de Squatty Potty.

Bekkenbodem4all

Bekkenbodem4all is het Portaal voor bekkenbodemklachten, een initiatief van drie patiëntenorganisaties om nauwer samen te werken op het gebied van bekkenbodemproblematiek.

Pelvic Pain Explained

Op de site van het Pelvic Health & Rehabilitation Center las ik dat Stephanie A. Prendergast & Elizabeth H. Rummer bezig zijn met het schrijven van het boek ‘Pelvic Pain Explained’.

Het boek wordt 1 maart 2016 verwacht en is bij Geneeskundeboek.nl te bestellen.

 

Overlevingsmechanisme

9 augustus 2012 3 reacties

Het intrekken van mijn staartbeentje – een van de twee belangrijkste oorzaken van mijn overactieve bekkenbodem (zie het bericht Schillen van de ui) – heeft rechtstreeks verband met een overlevingsmechanisme. Mijn manier van doen was sterk en flink zijn: zo kon ik ‘overleven’. Ik werd geprezen voor mijn inzet en mijn rol binnen ons gezin. Die waardering kon ik wel gebruiken in een omgeving met regelmatig onderhuids angst en spanning. In mijn doortastende rol brak ik de spanning een beetje. Zo hield ik mij staande.

Je persoonlijkheid wordt voor een groot deel bepaald door je opvoeding en de omgeving waarin je opgroeit. Je ontwikkelt manieren van doen waarmee je het in jouw omgeving redt. Manieren die misschien niet passen bij je waarachtigste zelf en die je onbewust hebt ontwikkeld om je kwetsbare ziel te beschermen. Maar betekent dit dan dat ik in de kern eigenlijk niet sterk en flink ben? Ben ik dan niet mijn authentieke zelf?

Masker af

Lisette Thooft schreef een prima artikel over jezelf zijn. Ze schrijft dat spiritueel leider Barry Long een onderscheid maakt tussen persoonlijkheid en karakter. Je karakter is je diepste wezen, je ware unieke aard. Daaroverheen zit je persoonlijkheid, het masker dat je hebt gevormd, de rol de je bent gaan spelen om je aan te passen. Leg dat masker af en je wordt authentiek. Dat onderscheid tussen persoonlijkheid en karakter maakt ook duidelijk dat je niet zomaar jezelf kunt laten gaan en dan beweren dat je authentiek bent. Thooft: “Die neiging hebben mensen wel eens: om gebrek aan zelfdiscipline of botheid te verdedigen met de claim dat ze gewoon zichzelf zijn. Maar dat alles hoort juist bij de persoonlijkheid, bij het pantser dat je bouwt als je als kind vaak gekwetst bent en op je ziel getrapt. Het maakt ook duidelijk dat er verschillende soorten van ‘goed’ zijn. Je kunt goed zijn als masker, als overlevingsmechanisme, uit angst voor straf of uit verlangen naar bevestiging en waardering van anderen. En je kunt ook goed zijn omdat je alle angst en alle verlangen naar erkenning van anderen hebt laten varen en in je ware zelf terecht gekomen bent.”

Authentieke zelf

Je kunt pas na een lange ontwikkelingsweg je ware zelf onthullen. En meestal is het een afbraakproces. En vergis je niet: “Het karakter dat overblijft is geen solide bouwwerk van psychische eigenschappen en gedragspatronen. Het is eerder een leegte.” Om jezelf te worden, authentiek te zijn, moet er niets bij, maar eerder iets af: de angst om niet goed genoeg te zijn voor anderen en verlangen naar goedkeuring. Het is een – soms pijnlijk – continue proces en ik durf niet te beweren dat mij dit zal lukken. Zo’n verlichte staat van zijn bereik ik vast niet voordat ik op mijn sterfbed lig. Lisette schrijft daarover: “Dan zit er niets anders op dan jezelf te accepteren zoals je bent, inclusief alle restjes onechtheid die je nog in je ziel hebt zitten. Hoe eerlijker je bent over je masker, hoe minder zwaar en dicht het wordt, hoe doorzichtiger voor jezelf en anderen.”

Schillen van de ui

27 juli 2012 2 reacties

Meestal sta ik ’s ochtends op met behoorlijke pijn in mijn heupen, billen en onderrug. Ik kan dan niet meer in bed blijven liggen. Ook mijn benen voelen stram en stijf. Pas nadat ik een tijd heb rond gescharreld en mijn lijfoefeningen heb gedaan begint het wat beter te worden. Sporten of een lange wandeling zorgt voor nog meer verlichting.

Ik vermoed dat ik ’s nachts mijn bekkenbodemspieren aanspan. Overdag concentreer ik mij de hele dag op het zoveel mogelijk ontspannen, maar ’s nachts trekken de spieren zich vanzelf weer samen in de oude ‘ vertrouwde’ houding. Daar is weinig aan te doen.

De pijn in mijn bekkenbodem centreert zich meer en meer aan de achterkant. Een vervelende scherpe pijn (ook door de triggerpoints) en verkrampingen, ondanks dagelijkse zelfhulp en de wekelijkse deskundige behandelingen van mijn bekkenfysiotherapeut. Ik voel nu ook dat in dit gebied de kern van mijn probleem zit. Hier is de verkramping in mijn bekkenbodem ooit begonnen. En door de jaren heen is het zich gaan verspreiden over het hele bekkenbodemgebied. De rest van mijn bekkenbodem lijkt zich nu redelijk goed te hebben hersteld. Ik heb bv. al een tijdje geen last meer van mijn blaas. Maar de achterkant is een ellende.

Tail between the legs

In mijn eerdere bericht ‘Angst en bekkenbodem’ heb ik verteld over de relatie die dr. Wise heeft gelegd tussen bekkenbodem en angst. Ik realiseer mij steeds meer dat er bij mij twee duidelijke oorzaken zijn te benoemen voor mijn overactieve bekkenbodem: de jarenlange overmatige aanspanning van mijn buikspieren en de opgebouwde angst in mijn lijf vanaf mijn kindertijd. Als kind hadden mijn broer en ik vaak te maken met emotionele spanning in ons gezin. Mijn moeder was geestelijk labiel. Langere periodes lag zij veel in bed, had destructieve en agressieve buien en is opgenomen geweest in inrichtingen. Dit heeft zeer veel invloed gehad op ons gezin: de spanning was vaak om te snijden. Mijn rol was die van ‘een flinke meid’. Ik was de bemiddelaar, regelde veel, was slim, niet bang en kon ogenschijnlijk goed omgaan met de situatie. Maar natuurlijk zat ik inwendig vol met angst. Als zelfbeschermende reactie ben ik onbewust mijn staartbeen in gaan trekken, dat is nu wel zeker. En bij spanning, opwinding is dit zich waarschijnlijk door de jaren heen gaan versterken. Dr. Wise noemt dit natuurlijke fenomeen ‘tail between the legs’. Zoals een hond bij angst en dreiging de staart intrekt.

De overmatige spierspanning aan de achterkant van mijn bekkenbodem heb ik dus al vanaf mijn kindertijd opgebouwd. En vervolgens ben ik vanaf ongeveer mijn 30ste mijn buikspieren  – en daarmee onbewust ook mijn bekkenbodemspieren – overmatig gaan aanspannen om pijn in mijn onderrug te voorkomen. Deze langdurige en dubbele aanslag op mijn bekkenbodemspieren is dus heftig geweest en daarom is het de vraag of mijn bekkenbodem zich ooit weer zal herstellen. Mijn bekkenfysiotherapeut en ik hopen nog steeds op meer verbetering. Het is afwachten.

Volledig mens zijn

Hardop zeggen dat angst bij mij ook een belangrijke factor is geweest is nog steeds onwennig. Ik ben niet echt bang aangelegd, ben eigenlijk wel een lefkikkertje. En ik heb met al mijn drive, enthousiasme en wilskracht aardig wat bereikt in mijn leven. Vanaf dat ik op kamers ging wonen (ik was 20 jr.) heb ik door de jaren heen in bepaalde periodes hulp gezocht bij een therapeut. Ik was mij bewust van de invloed die mijn verleden had op mijn leven. Stap voor stap lukte het mij uiteindelijk om alle emoties een plek te geven. Ik heb een gezonde dosis zelfreflectie ontwikkeld en er ontstond meer rust en harmonie in mijn leven. 

En nu ben ik op een nieuwe laag van de ui beland. Het afpellen van de lagen van een ui wordt vaak als metafoor gebruikt voor het volledig leren kennen van jezelf. Ik las een interview met Annemarie Postma: “Spiritualiteit is volledig mens zijn, in  het echte leven, elke dag weer. Leuker, liefdevoller, nederiger en wijzer worden we alleen door te struikelen en weer op te staan. Spirituele ruggengraat ontwikkelen doen we door moedig onze angsten te trotseren en de innerlijke weg te gaan. Het gaat erom dat we onszelf leren kennen door ons leven eerlijk onder ogen te zien.”

Een andere wijsheid brengt het bovenstaande mooi onder woorden:”Daar waar je struikelt ligt de schat begraven.” Op naar de volgende laag van de ui.

Triggerpoints en ‘stress’

Een overactieve bekkenbodem kenmerkt zich door vele triggerpoints in de bekkenbodemspieren. Een triggerpoint is een knoop in een spier (maximale contractie) die is ontstaan door overbelasting of wonden. Triggerpoints kunnen voorkomen in alle spieren, bijvoorbeeld in de nek, rug, schouders, armen e.d. Massage van het triggerpoint spoelt het weefsel schoon en helpt de spier weer los te komen. Iedereen zal begrijpen dat triggerpoints in de bekkenbodemspieren lastiger te behandelen zijn en in dit kwetsbare gebied veel pijn veroorzaken.

Opzienbarend onderzoek

Hoe groot de invloed van stress is op triggerpoints toont een opzienbarend onderzoek aan. David Wise (psycholoog en auteur van het boek A headache in the pelvis: zie Links) vertelde 2 week geleden over dit onderzoek tijdens een weekendbijeenkomst waarbij mijn bekkenfysiotherapeut aanwezig was. Het onderzoek is uitgevoerd bij een proefpersoon bij wie naaldelektroden in en vlak naast een triggerpoint in de monnikskapspier (een spier in de schouder) zijn gestoken. Ligt de proefpersoon in rust is er duidelijk hogere activiteit in het triggerpoint dan in vergelijking met de naaldelektrode die 1 cm naast het triggerpoint is geplaatst. En wanneer de proefpersoon de opdracht krijgt om vanaf 902 terug te tellen in stappen van 7, stijgt de activiteit in het triggerpoint, maar niet 1 cm ernaast. Wanneer de onderzoeker in witte jas met een stopwatch roept: “Sneller, sneller! Nee, dat is fout, sneller!!” stijgt de elektrische activiteit in de spier steeds verder, terwijl ook dan 1 cm naast het triggerpoint het gewoon rustig blijft.

Het is aannemelijk om te veronderstellen dat als dit onderzoek uitgevoerd had kunnen worden in triggerpoints in de bekkenbodemspieren – wat natuurlijk onmogelijk is – de elektrische activiteit nog veel meer zou stijgen. Denk alleen maar aan het menselijke mechanisme ‘tale between the legs’ in dit gebied (zie bericht: Angst en bekkenbodem).

Dagelijkse ervaringen

Eigenlijk is stress niet het juiste woord. Het wordt te veel geassocieerd met werkdruk, burnouts en overspannenheid. Aan stress hangt ook iets negatiefs: we willen niet voor niets allemaal het liefst stressbestendig zijn. Maar levensstress – ‘de hele catastrofe’ zoals Jon Kabat Zinn het noemt – heeft iedereen en is van grote invloed op ons dagelijkse zijn. En bij levensstress gaat het om het hele scala van dagelijkse ervaringen. Opstaan met nog een akelige droom in je achterhoofd, een lastig gesprek, geirriteerd zijn, de kleine dingen die mis gaan (lekke band van je fiets, te lang in de file, pc die kapot gaat). Alles wat een kleine of grote mate van opwinding veroorzaakt.

Deze dagelijkse opwinding heeft grote invloed op de pijn die veroorzaakt wordt door een overactieve bekkenbodem. Ook al is er geen stress of spanning: de elektrische activiteit in de triggerpoints is standaard aanwezig. En bij het minste of geringste – de normale dagelijkse ervaringen – stijgt de pijn.

Stressrespons

Door bezig te zijn met mindfulness en meditatie hoop ik mij bewuster te worden van dagelijkse stressgevoelens en impulsen. In mijn mindfulnessmap staat: “Het vermogen om stress bewust te beantwoorden, ontwikkelt zich telkens wanneer we tijdens het mediteren ongemak of pijn of sterke gevoelens ervaren en we deze alleen maar waarnemen en proberen ze te laten zijn zoals ze zijn, zonder erop te reageren.” In plaats van het pad van de automatische stressreactie (fight, flight or freeze) hoop ik te leren meer het pad van stressrespons te bewandelen. Dat betekent me bewuster zijn van de gevoelens en impulsen. Want bewustzijn vermindert opwinding op het moment zelf of het helpt om naderhand sneller te herstellen.

Angst en bekkenbodem

26 april 2012 Plaats een reactie

Angst … misschien wel een eigenschap dat door mensen het meest wordt weggemoffeld en genegeerd. Dit terwijl we diep van binnen weten dat veel van ons gedrag, ons handelen en onze gedachten zijn gebaseerd op angst. Met je innerlijke stem beoordeel, vergelijk en bekritiseer je jezelf en anderen. Er is altijd iets dat in onze ogen niet perfect is. We zijn onze emoties gaan verbloemen en rollen gaan spelen. Omdat we diep van binnen geloven dat we niet goed genoeg zijn, dat er iets aan ons mankeert. We willen geliefd zijn, we zijn afhankelijk van wat anderen van ons vinden. Al met al een stevige basis voor angst. Maar het is moeilijk voor jezelf en anderen om je eigen menselijkheid te omarmen. In te zien dat onzekerheden, jaloezie en competitiegedrag gebaseerd zijn op angst.

Staartbeen intrekken

Ieder mens draagt angst met zich mee. En wat blijkt? Wetenschappelijk onderzoek van David Wise e.a. toont aan dat er bij mensen een sterke relatie ligt tussen angst en bekkenbodempijn. Zij hebben ontdekt dat bekkenbodempijn gerelateerd is aan zelfbeschermende spierspanning. Mensen hebben dezelfde biologische, beschermende reactie als honden en andere dieren: we trekken bij angst ook onze ‘staart’ ( het staartbeen) tussen de benen. Bij schaamte, verlegenheid, dreiging, afwijzing, reddeloosheid, nervositeit, opwinding – kortom angst – trekken ook mensen instinctief het staartbeen in. Alle mensen hebben deze biologische, beschermende reactie.

Van onze voorouders leerden we instinctief op stress, angst te reageren door ‘to fight, flight or freeze’ (vechten, vluchten of bevriezen). Een dier dat de staart intrekt is in de freeze-modus. Het is een zelfverdedigingsmechanisme: wachten tot het gevaar voorbij is. Bij mensen is het staartbeen (stuitje) wat nog rest van onze verre voorouders. Dit staartbeen intrekken betekent spierspanning in de bekkenbodem. Door je vinger op je staartbeen te leggen en dan je bekkenbodemspieren aan te trekken, kun je dit makkelijk controleren. Je zult merken dat je staartbeen naar binnen wordt getrokken.

Geruststellende gedachte

Ik kan het niet ontkennen: het is een geruststellende gedachte. Het besef dat mijn overactieve bekkenbodem is ontstaan vanuit een normale menselijke reactie. Dat bij mij de bekkenbodemspanning zo hoog is opgelopen is begrijpelijk. Door de worsteling van mijn moeder met het leven, kreeg ik als kind te maken met veel emotionele spanning en dreiging. Daarbij opgeteld mijn karakter (enthousiast, gedreven), mijn buikoperatie (verwijdering baarmoeder), mijn lichte scoliose en mijn jarenlange overmatige aanspannen van mijn buikspieren om onderrugpijn te voorkomen en het plaatje is compleet.

Hoe kun je er nu voor zorgen dat angsten afnemen? Ik las ergens: “De regel in het universum is eenvoudig: waar je je aandacht op richt, zal groeien. Richt je bewust op gevoelens van geluk en liefde, dan beginnen de dingen die gebaseerd zijn op angst zichzelf te genezen. Het gaat niet om iets verhevens, iets ultiem verlichts, maar juist om lagen afpellen, opruimen. We moeten niets nieuws leren, maar iets afleren.” En: “Door het tonen van imperfecties, van je eigen angsten en onzekerheden, verzacht je jezelf. De angst lijkt te verdampen.”

Eigen hulpverlening regisseren

8 april 2012 1 reactie

Onze verhuizing is achter de rug. Ondanks dat ik mij zoveel mogelijk heb teruggetrokken en een grote groep mensen ons heeft geholpen, is de verhuizing niet in de koude kleren gaan zitten. Ik heb weer meer pijn. Logisch zo’n terugval, maar wel vervelend. Toen de pijn op momenten weer heftig was, voelde ik lichte paniek opkomen. Het is me gelukt om me daar niet door te laten leiden. Ik probeer nu door rust en aandacht voor mijn lijf mijn bekkenbodem weer wat meer te ontspannen. Het zal wel even duren voordat ik weer terug ben op het niveau van herstel, voorafgaand aan de verhuizing.

Bij zo’n terugval is mijn bekkenfysiotherapeut mijn steun en toeverlaat. Toen ik een dag voor de verhuizing veel last had van lokale spierverkramping in de bekkenbodem adviseerde ze mij een bepaald type crème. Mijn huisarts volgde haar advies op en schreef het recept uit. De crème heeft voor verlichting gezorgd. En ondanks dat de wekelijkse triggerpointbehandeling – door de verhoogde bekkenbodemspanning – zeer pijnlijk is, ga ik graag naar mijn bekkenfysiotherapeut toe. Haar behandelingen hebben zin en zij staat me bij met raad en daad.

Touwtjes in handen

Het is fantastisch om zo’n vakbekwame bekkenfysiotherapeut te hebben. Ook mijn therapeuten van de St. Maartenskliniek lijken deskundig. Deze deskundigen zijn mij niet op een schoteltje aangereikt. Het 1e half jaar werd ik behandeld door een andere bekkenfysiotherapeut. Ondanks haar goede bedoelingen zat er nauwelijks vooruitgang in. Sterker nog: de pijn verergerde en de bijkomende beperkingen namen fors toe. Ik was radeloos en ben toen veel over deze aandoening gaan lezen (via internet). Ik las over de doeltreffende behandelingsmethode het Stanford Protocol (zie links) en ontdekte dat triggerpointbehandelingen effectief kunnen zijn. Door te bellen naar de praktijk in Enkhuizen (F-act Center for Pelvic Pain) kwam ik op het spoor van mijn huidige bekkenfysiotherapeut.

Ik heb zelf de touwtjes in handen genomen. Ook als het gaat om de contacten met mijn huisarts en de start van mijn revalidatieprogramma bij de St. Maartenskliniek. En niet te vergeten de keuze om te gaan mediteren en te starten met de training mindfulness-Based stress reduction (MBSR). Regisseer je eigen hulpverlening: van een afhankelijke opstelling in de gezondheidszorg wordt niemand beter. 

Kennis helpt

Ik bevraag mijn bekkenfysiotherapeut regelmatig. Wil graag alles weten over deze vervelende aandoening die zoveel impact heeft op je dagelijkse leven. Op verzoek van een lotgenoot vroeg ik haar naar een mogelijke relatie tussen voeding en bekkenbodemspanning. Zij zei wat ik al vermoedde: verantwoorde voeding is altijd goed, maar er ligt geen relatie. Alleen als de overactieve bekkenbodem gepaard gaat met prikkelbare darmen. Dan heeft voeding wel degelijk invloed en is het goed om advies in te winnen bij een voedingdeskundige. 

Wat mij intrigeert is hoe weinig aandacht er is voor de ernstige gevolgen van het – voortdurend – aanspannen van de buikspieren. Ondanks de duidelijk aantoonbare relatie tussen buikspieren en bekkenbodem hebben Wise en Anderson (auteurs van het boek ‘Headache in the pelvis’ en grondleggers van het Stanford Protocol) het hier niet over. Mijn bekkenfysiotherapeut vertelde dat de grote onderlinge relatie tussen buikspieren en bekkenbodem is aangetoond door een groep onderzoekers die zich vooral richten op bekkenbodem en zwangerschapincontinentie. Wat mij betreft mag daar veel meer aandacht voor komen.

Staart tussen de benen

Een paar week geleden vertelde mijn bekkenfysiotherapeut enthousiast dat David Wise eind april naar Nederland komt en dat zij is uitgenodigd om aanwezig te zijn bij een masterclass van hem (Wise heeft zelf 22 jaar geworsteld met chronische bekkenbodempijn). Zijn actuele thema is angst in relatie tot de bekkenbodem. Hij benoemt dit als ‘tail between the legs’. Denk aan een hond die bij angst de staart tussen de benen doet. Het schijnt dat ieder mens bij angst (stress, spanning) deze zelfde fysieke reactie vertoont. Ik moest ineens denken aan de uitdrukking ‘de billen dichtknijpen’ …

De laatste tijd houdt de invloed van angst op het zijn, het leven van mensen mij wel bezig. Door de training mindfulness, door het lezen van een interessant artikel hierover, door mijn eigen verleden. Het boeit mij en ik vind het fantastisch dat mijn bekkenfysiotherapeut zo dicht bij het vuur zit. Daar pluk ik de vruchten van! Geïnspireerd door alles wat ik daarover lees en hoor zal ik in dit blog zeker nog terugkomen op de invloed van angst in het leven van mensen en in het bijzonder op de relatie tussen angst en bekkenbodemspanning.