Archief

Posts Tagged ‘Begrijp de pijn’

Geen brein, geen pijn

11 april 2013 Plaats een reactie

In de afgelopen jaren heb ik veel gelezen en geleerd over chronische pijn. Het beste boek is wat mij betreft het pas in het Nederlands uitgekomen boek ‘Begrijp de pijn’ van David Butler en Lorimer Moseley. De oorspronkelijke titel is ‘Explain the pain’: het is vertaald door Mark Langerhorst en Bart van Buchem. Ongeveer 2 maanden geleden – toen mijn pijnklachten in en rondom mijn overactieve bekkenbodem weer toenamen en ik daardoor emotioneel wat uit balans raakte – heeft mijn bekkenfysiotherapeut het boek voor mij besteld. Het was toen nog niet voor het algemene publiek beschikbaar.

Neurowetenschappen

Veel van wat ik al wist over chronische pijn komt terug in dit boek. Ook het opvoeren van lichamelijke belasting met behulp van een opbouwschema; dat wat ik tijdens de revalidatie bij de St.Maartenskliniek heb geleerd. Uniek in dit boek is de wijze waarop de schrijvers – ook door de speelse tekeningen en schema’s – materie uit de neurowetenschappen eenvoudig weten uit te leggen. Ze schrijven over het pijnsysteem in ons lichaam dat ons beschermt en behoedt, over de betrokkenheid van ons brein bij pijn, over het grote belang van de context waarin pijn ervaren wordt en over het virtuele lichaam dat ons brein gebruikt om het echte fysieke lichaam te lokaliseren.

Gevoeligheid kan veranderen

En vanzelfsprekend komt het alarmsysteem uitvoerig aan bod: hoe de miljoenen sensoren in ons lichaam reageren op prikkels. Hoe speciale neuronen geactiveerd raken en met hoge snelheid een alarmsignaal via het ruggenmerg naar het brein sturen. Wat voor mij nieuw was en heel belangrijk om te beseffen: dat sensoren maar een paar dagen leven en dan vervangen worden door nieuwe. Dit betekent dat je gevoeligheid continue verandert! Voor mensen met voortdurende pijn is dit iets om goed te onthouden: de gevoeligheid die je ervaart, kan in de loop der tijd veranderen.

Fysiologie van de pijn

Het overgevoelige alarmsysteem dat ontstaat bij chronische pijn (centrale overgevoeligheid oftewel sensitisatie van het centrale zenuwgestel) wordt uiteengezet. En de schrijvers leggen twee verklarende modellen over pijn uit: het orkestmodel (daarop is het boek gebaseerd) en het uimodel. Uitgangspunt van het orkestmodel is dat uiteenlopende factoren onderdeel kunnen zijn van de pijnervaringen. Het model verschaft inzicht in de biologische basis van pijn en laat zien dat processen in het brein zich op een lichamelijke manier manifesteren. Gedachten, ideeën, angsten en emoties worden door de hersenen beschouwd als zenuwimpulsen die – net als prikkels vanuit beschadigde weefsels – elektrochemische effecten in het brein hebben. Butler en Moseley zijn hierover zeer helder: “Ja, alle pijn wordt geproduceerd door het brein: geen brein, geen pijn. Daarmee bedoelen we geen seconde dat pijn niet bestaat, integendeel: alle pijn is echt. Iemand die je vertelt dat ‘het’ allemaal in je hoofd zit en daarbij impliceert dat ‘het’ niet echt bestaat, begrijpt niets van fysiologie.”

Aanrader

Het boek beschrijft tot slot hoe je concreet chronische pijn beter kunt beheersen. Hele goede, praktische tips. Ik ben het volmondig met de schrijvers van het boek eens: je kunt grip krijgen op je pijn als je begrijpt wat er in het ruggenmerg gebeurt en welke processen er in het brein plaatsvinden. Weet je hoe pijn ontstaat – begrijp je de fysiologie van pijn – dan geeft dat je een enorm gevoel van bevrijding en ook controle.

Het boek is een aanrader voor mensen met pijn. Het is ook speciaal voor deze doelgroep geschreven. Maar ook voor artsen / therapeuten, zodat zij het boek kunnen gebruiken als handboek om patiënten uitleg te geven over pijn. Want ook de schrijvers van dit boek erkennen dat er nog steeds veel deskundigen in de zorg zijn die (veel) te weinig kennis hebben van pijn en pijnbeheersing, laat staan mensen met chronische pijn serieus kunnen voorlichten en ondersteunen.

Advertenties