Archief

Posts Tagged ‘Doe-modus en zijn-modus’

Gedrevenheid en de doe-modus

2 juli 2013 6 reacties

In een studieboek over MBCT (Mindfulness Based Cognitive Therapy: de therapeutische variant van MBSR) las ik meer over de doe- en de zijn-modus. Het blijft een interessant thema. Vooral omdat in onze cultuur de doe-modus zoÔÇÖn overheersende rol speelt. Je zou zelfs kunnen spreken van verheerlijken van het doen. En het zou zo mooi zijn als we in ons leven een evenwicht vinden tussen beide standen. Maar de neiging om naar de doe-modus over te schakelen is zeer overheersend, ook wanneer je een nieuwe vaardigheid als ‘zijn’ aan het leren bent ­čśë

Dat lekkere ‘drive-gevoel’

In het boek geven de schrijvers daarvan een raak voorbeeld: “Je kunt proberen al mediterend zo’n volstrekt ontspannen toestand te bereiken dat je boos en gefrustreerd reageert als je wordt gestoord. Dat mediteren gebeurt dan eerder in de doe-modus dan in de zijn-modus, omdat het wordt ‘gedreven’ door de wens te ontspannen.” De doe-modus wordt door de schrijvers gekenschetst als de ‘gedreven-modus’. En dat kwam bij mij binnen.

Al vrij snel nadat CPPS zich bij mij openbaarde, voelde ik intu├»tief dat mijn natuurlijke gedrevenheid ook een rol speelt bij het onbewust aanspannen van mijn bekkenbodemspieren. Juist de eigenschap waarmee ik veel voor elkaar krijg en wat mij zo’n lekker ‘drive-gevoel’ bezorgt, gaat mij dwarsbomen. Dat die gedreven-stand niet per definitie gekoppeld is aan activiteiten, was voor mij direct al fysiek merkbaar. Maar echt begrijpen deed ik dat niet, ik werd er eerder radeloos van.

Mentaal schakelen

Door mindfulnessbeoefening wordt het mij steeds helderder. De zijn-modus is geen bijzondere toestand waarin alle activiteiten stil moeten vallen. Doen of zijn; het zijn standen van de geest die beiden gepaard kunnen gaan met activiteit of gebrek aan activiteit. Citaat uit het boek: “Door mindfulness kun je leren je ieder moment bewust te zijn van de stand waarin de geest zich bevindt (‘mentale versnelling’) en je los te maken uit een zinloze modus en over te gaan naar een zinvolle modus (‘mentaal schakelen’). Het belangrijkste instrument om deze geestelijke schakelingen uit te voeren is het op een bepaalde manier weloverwogen inzetten van aandacht en bewustzijn. Door te besluiten waar we op willen letten en hoe we dat zullen doen, plaatsen we onze hand op de ‘pook’ die ons in staat stelt mentaal te schakelen.”

Enthousiasme een plek geven

Dat is wat ik leer, mentaal schakelen. Mij meer bewust zijn van automatische patronen en ingeslepen gewoonten (in mijn denken, voelen en handelen) en daarop beter afstemmen. Het helpt mij enorm, eigenlijk door de hele dag heen. Mijn automatische reacties op mijn bekkenbodempijn (verdriet, paniek, angst, boosheid, onmacht, wanhoop) zijn voor een groot gedeelte verdwenen. En daarvoor in de plaats ontstaat steeds meer rust, tevredenheid en mildheid.

Mijn gedrevenheid en enthousiasme gooide ik altijd op een hoop. Maar ik realiseer mij nu dat ik mijn enthousiasme niet hoef ‘af te leren’ (alsof ik dat zou kunnen, zonder afgestompt te raken …). Mijn leerproces is om in de zijn-modus mijn enthousiasme een plek te geven.

 

Advertenties