Archief

Posts Tagged ‘Meditatief ontspannen’

Tot slot

26 augustus 2013 12 reacties

Omdat CPPS veel pijn kan veroorzaken en er nog te weinig over (mogelijke hulpverlening) bekend is, hebben mensen die kampen met deze of soortgelijke pijnen de neiging om mij telefonisch te benaderen met vragen. Ik heb daar begrip voor, maar omwille van mijn privacy en ter bewaking van mijn rust vraag ik vriendelijk dit niet te doen. Op dit blog een vraag of opmerking plaatsen kan altijd. Over het algemeen genomen kun je er vanuit gaan dat ik reageer. Weet dat ik geen overzicht heb van bekkenfysiotherapeuten in Nederland en België die werken met het Stanford Protocol (o.a. behandeling triggerpoints). Bij F-act Pelvi Pain Clinic in Enkhuizen kan je terecht voor vrijblijvend advies, ook over behandelaars in jouw regio.

—————————————————————————————————————————

Dit is in principe mijn laatste bericht op dit blog. Het is genoeg. Blijven stil staan bij mijn aandoening CPPS / overactieve bekkenbodem heeft geen zin; alles is beschreven. Tijd voor het afsluiten van een periode en het inluiden van een nieuwe periode.

Dit blog blijft in de lucht. Als ik informatie krijg over nieuwe ontwikkelingen op het gebied van (de behandeling van) deze aandoening, zal ik dit op deze plek melden.

Schrijvend vorm geven

Vanaf november 2010 kreeg ik te maken met zware blaasontstekingen en heftige pijnen. Op 1 oktober 2011 ben ik begonnen met dit blog. Met de intentie om mensen die kampen met heftige pijnen in het bekkenbodemgebied en – vanwege de onbekendheid van deze aandoening – van het kastje naar de muur gestuurd worden, te ondersteunen. Ook was het schrijven op dit blog een manier om mensen in mijn eigen omgeving die op de hoogte wilden blijven van mijn ziekteproces, te informeren. En om mijn verdriet, pijn en wanhoop al schrijvend vorm te geven. Het schrijven werd een belangrijk onderdeel van mijn verwerkings- en ontwikkelingsproces.

Groeiproces

Nu ben ik 3 jaar verder. Mijn leven is door de chronische vorm van mijn aandoening volledig veranderd. Verhuisd, 100 % arbeidsongeschikt, levensstandaard iets teruggeschroefd, minder mogelijkheden, meer beperkingen en meer afhankelijk van mijn levenspartner. En veranderingen in mijzelf. Minder scherpe randjes, meer mildheid en rust. Meer in balans. Een persoonlijk groeiproces van wanhopig verdriet, vastklampen en vechten naar mildheid, loslaten en aanvaarding. Waarbij meditatie, mindfulness en ontwikkeling van bewustzijn een belangrijke rol spelen.

In conditie

De heftige pijnen door mijn overactieve bekkenbodem en de ernstige invaliderende uitwerking zijn gelukkig verminderd. Dankzij een goed revalidatieprogramma, mijn zeer bekwame bekkenfysiotherapeut en mijn persoonlijke groeiproces. Lopen gaat nu goed; naast dagelijkse korte wandelingen, maak ik samen met mijn hondje 2x per week een lange wandeling door de bossen. Dat is mijn grote genieten. Rustig zwemmen maakt onderdeel uit van mijn wekelijkse saunabezoek. En iedere dag begint met yoga, lijfoefeningen en meditatie. Zo hou ik mijn lichaam zoveel mogelijk ontspannen en in conditie.

Het is zoals het is

Chronische CPPS heeft een licht invaliderende uitwerking, dat blijft zo. In mijn geval blijven de problemen het grootst bij het wat langer zitten (auto, fiets, achter pc, werktafel e.d.) en staan. De pijn komt – dan weer mild, dan weer stevig – en gaat. Zonder aanleiding. Dat is kenmerkend aan chronische pijn. Bezig zijn met oorzaak en gevolg heeft geen zin, daar ben ik dus mee opgehouden. Mijn darmen en mijn blaas zijn gevoelig. Medicijnen slik ik niet. Een heel enkele keer een diazepam voor het slapen gaan, wanneer de verkramping te sterk is: deze spierontspanner zorgt voor verlichting. Dagelijks gebruik ik een crème die de bloedvaten verwijdt, waardoor de pijn tijdelijk verlicht. Ook heb ik een zelfhulpbehandeling geleerd van mijn bekkenfysiotherapeut: dat doe ik om de dag. Of de pijnen en beperkingen ooit verdwijnen of verder verminderen, weet ik niet. Daar ben ik niet meer mee bezig. Over het algemeen overheerst genieten van mijn leven. Daartussen zijn ook momenten van verdriet en onzekerheid. Het is zoals het is.

Pluk de dag

Ik hoop dat ik – op kleine schaal – als trainer MBSR (Mindfulness Based Stress Reduction) vanuit mijn onlangs opgezette praktijk MijnKeerpunt, iets kan betekenen voor mensen die op zoek zijn naar meer balans in hun leven en leren anders om te gaan met stressvolle omstandigheden – door (werk)druk, piekeren, vermoeidheid en (chronische) pijn. Meditatie en mindfulness is voor mijzelf een levenswijze geworden en ik blijf mij wat dat betreft ontwikkelen.

Verder

Op mijn site MijnKeerpunt, praktijk voor mindfulness, ga ik in de vorm van blogberichten verder met schrijven over dingen die mij bezig houden en direct of indirect te maken hebben met mindfulness. Met behulp van RSS-feed is het mogelijk deze blogberichten te volgen. Ook is mijn praktijk te volgen op Facebook, door de MijnKeerpunt-pagina te ‘liken’.

Dank voor het volgen van dit blog, voor de ondersteunende woorden en voor het delen van ervaringen. Voor alle lotgenoten: dit is geen forum, dus als je een reactie plaatst op dit blog is de kans heel klein dat je van andere mensen een reactie terug krijgt. Veel sterkte bij de persoonlijke zoektocht naar herstel of verlichting van de bekkenbodempijnen. Weet: een training MBSR kan daarbij een belangrijk hulpmiddel zijn.

Helpt mindfulness en meditatie tegen pijn?

27 maart 2013 4 reacties

Mensen vragen mij soms: “Wat levert dat mediteren elke dag jou nu op? Gaat de pijn echt weg door mindfulness?” Voor mijn opleiding Trainer Mindfulness (MBSR) lees ik momenteel het boek ‘Op zoek naar het hart van wijsheid’ van Goldstein & Kornfield. Een geweldig goed geschreven boek, waar ik graag uit put, om duidelijk te maken waarom ik mindfulness en meditatie beoefen. Waarom ik kies voor meer spiritualiteit in mijn leven.

Inzichtmeditatie

Ik omarm de term inzichtmeditatie. Het woord maakt direct duidelijk dat meditatiebeoefening een verkenningstocht is door het lichaam en de geest: op zoek naar wijsheid, naar een hart-gedragen bewustzijn. Door te lezen over mindfulness en inzichtmeditatie kom ik in aanraking met zeer boeiende psychologische inzichten en universele wijsheden. Het zijn geen hoogdravende theoretische inzichten. Nee, eerder inzichten waarbij ik een soort thuiskomen ervaar.

Verlangen

Ik lees bv. over de vijf basishindernissen die je gegarandeerd tegen komt tijdens de meditatiebeoefening. Want reken maar dat je geconfronteerd wordt met allerlei verstoringen in je geest tijdens het mediteren. Het zijn de fundamentele krachten in onszelf die ook zoveel verdriet in de wereld veroorzaken. Zoals de eerste basishindernis ‘verlangen’. Verlangen naar zintuiglijk genot. Naar iets moois of plezierigs om naar te kijken, te luisteren, te ruiken of te proeven, naar prettige lichamelijke gewaarwordingen en plezierige bewustzijnstoestanden. Is er dan iets mis met verlangen? Natuurlijk niet. Er is niets verkeerds aan het genieten van aangename ervaringen.

‘Als ik maar’ mentaliteit

Maar verlangen en begeerte bezorgt ons de ‘als ik maar’-mentaliteit. ‘Als ik dat nou maar had’ of ‘Als ik maar de juiste baan, partner of kleding had’ of ‘Als ik maar geen pijn had, dan zou ik gelukkig zijn’. Ons wordt geleerd dat we gelukkig zullen zijn als we er in slagen om snel achter elkaar voldoende plezierige ervaringen aan elkaar te plakken. En onze samenleving is er een meester in om deze vorm van bedrog voort te zetten: ‘Koop dit, zie er zo uit, eet dit, gedraag je zo, bezit dat … En ook jij zult gelukkig zijn.’ Niet het object van ons verlangen is het probleem, maar de energie in de geest die ermee samengaat.

De energie van verlangen maakt ons onrustig en we blijven zoeken naar datgene wat ons werkelijk zal bevredigen. Verlangen en begeren is een conditionering en belet ons aanwezig te zijn waar we ons bevinden, omdat we naar iets verlangen dat elders is. Verlangen heeft geen einde. Onze gewoontepatronen rond verlangen zijn bijzonder krachtig.

Opmerkzaamheid en bewustzijn

Door meditatiebeoefening ontwikkel je opmerkzaamheid en bewustzijn. Door het ontwikkelen van opmerkzaamheid leer je je bewust te zijn van verlangen, het te herkennen en het gade te slaan, zoals het zich voordoet en weer verdwijnt. Zonder erin gevangen te raken of er afkeer tegen te ontwikkelen. Je observeert alleen maar, ontwikkelt inzicht en laat je niet langer volledig beheersen door verlangen. Ook niet door het verlangen dat de pijn moet ophouden. Door het beoefenen van mindfulness en inzichtmeditatie kun je de bekwaamheid ontwikkelen om aanwezig, open en in balans te blijven bij alle ervaringen en in alle situaties die het leven met zich mee brengt. Ook de ervaring van chronische pijn.

Je hoort mij niet zeggen dat dit makkelijk is en dat ik dit nu volledig heb bereikt. Dat is niet het geval. Ik ‘worstel’ bijna dagelijks met pijn in mijn lijf door mijn overactieve bekkenbodem (CPPS) in combinatie met mijn scoliose. Maar ik ben er niet meer panisch bang voor en vecht er niet meer tegen. Door mindfulness- en meditatiebeoefening voel ik mij een meer geïnspireerd, rustiger en wijzer mens worden. En alleen dat geeft al verlichting van de pijnen.

Pijnbehandeling; een persoonlijke keuze

13 februari 2013 2 reacties

De laatste weken is de pijn weer toegenomen. Voor het eerst kon ik ook goed het verschil voelen tussen de pijn door verkramping van de bekkenbodemspieren en de pijn die te maken heeft met sensitisatie (overgevoeligheid van het zenuwstelsel). Deze laatste vorm van pijn is heel vervelend en ontstaat doordat bij chronische pijn er veranderingen op kunnen treden in het pijnverwerkingssysteem. Bij sensitisatie is het aantal sensoren per zenuwcel groter dan normaal: dat betekent dus automatisch een grotere gevoeligheid. De gevarenboodschappen worden sterk doorgegeven aan de hersenen en het krachtige pijnstillende systeem uit de hersenen werkt niet meer naar behoren. Met als gevolg dat alle alarmbellen in het lichaam af gaan (oftewel hevige, grillige pijn).

Uit balans

De pijnen haalden mij – gelukkig tijdelijk – fors uit balans. Tegen wil en dank slaan de angsten en twijfels dan weer toe en ik overwoog serieus om een verwijskaart te regelen voor een pijncentrum. Maar tegelijkertijd besefte ik dat ik weer teveel hooi op mijn vork had genomen. Nou ja, vork … het is een heel klein, mini, mini kindervorkje, maar ook daar kan nog teveel hooi op liggen. Dus ik heb weer een paar luttele activiteiten in mijn agenda geschrapt en probeer mij opnieuw bewust te richten op het hier en nu, zonder plannen te maken voor de toekomst. En gelukkig heb ik mijn bekkenfysiotherapeut die mij met raad en daad bij staat wanneer ik een inzinking heb.

Factoren bij sensitisatie

De pijnen door sensitisatie lijken weer wat af te nemen en vooralsnog ga ik niet naar een pijncentrum. Omdat ik weet wat mij dan te wachten staat: o.a. medicatie in de vorm van anti-depressiviteit of anti-epileptica (met hele vervelende bijwerkingen) zenuwblokkade of -injecties. En de kans dat het helpt is klein. Ik weet dat zorgen maken over pijn, veel aandacht schenken aan pijn en blijven zoeken naar oorzaken die de toename van pijn verklaren, ook zorgen voor toename van pijnsignalen naar de hersenen. Uit onderzoek blijkt dat met name deze pijnsignalen in de hersenen als vrij ernstig worden geïnterpreteerd. Dus nog meer alarmbellen die afgaan.

Er is een aantal factoren waarvan men sterk vermoedt dat ze sensitisatie in de hand werken of onderhouden als ze eenmalig aanwezig zijn. Eén daarvan is: overmatige spierspanning in samenhang met verkramping of niet kunnen ontspannen. Tja, daar ben je dan mooi klaar mee … Een overactieve bekkenbodem ( CPPS) is verkramping van de spieren, dus sensitisatie ligt wel erg op de loer …

Kracht van bewustzijn

Andere factoren die ervoor kunnen zorgen dat sensitisatie ontstaat en verergert, zijn o.a: negatieve emoties (verdriet, weerstand, boosheid), angst (voor de pijn, de toekomst) stress en teveel aandacht gericht op de pijnlijke plaats in het lichaam. En dat is precies de reden dat ik tot op heden meer waarde hecht aan meditatie- en mindfulnessbeoefening. Ik geloof in de kracht van het bewustzijn, van het trainen van opmerkzaamheid. Je niet laten meeslepen door gevoelens en gedachten, je niet identificeren met je gedachten. Mij verdiepen in boeddhistische tradities en de dagelijkse training werkt bevrijdend en levert vele nieuwe inzichten op. Ik voel me een meer heel en rijker mens worden en dat heeft – daar ben ik van overtuigd – een positieve werking op chronische pijn. Uit neurologisch onderzoek blijkt zelfs dat je je brein kunt veranderen door beoefening van meditatie en mindfulness. Dat proberen te stimuleren of af te dwingen heeft geen zin en werkt averechts. Maar als het vanzelf gebeurt, dan omarm ik dat van harte 🙂

Jas die past

Hoe dan ook: je kiest de jas die bij je past. Er zijn lotgenoten die heel bewust kiezen voor het inspuiten van botox in de gespannen bekkenbodemspier (zie vorige bericht: Botox of Boeddha) of voor een chirurgische ingreep, zoals nervus pudendus neuropathie. Nervus pudendus betekent dat de zenuw die naar de bekkenbodem loopt teveel bekneld zit in de – toch al van oorsprong – smalle doorgang. Operatief wordt dan geprobeerd deze doorgang te verruimen. De ingreep is controversieel: de meningen over zin en onzin van deze ingreep lopen in de medische wereld uiteen. Ter informatie voor lotgenoten: onder andere dr. Beco uit België voert deze ingreep uit. Via Google is redelijk wat informatie te vinden over dit fenomeen en/of deze arts.

Volledig arbeidsongeschikt, niet duurzaam

28 december 2012 Plaats een reactie

Na 2 jaar ziektewet volgt onherroepelijk keuring bij het UWV. Afgelopen maand was het voor mij dan zover. Ik had mij goed voorbereid, ook omdat ik er rekening mee hield dat de keuringsarts niet bekend zou zijn met de aandoening CPPS (overactieve bekkenbodem). Naast mijn medisch dossier met o.a. verslagen van het revalidatieprogramma bij de St. Maartenskliniek en mijn bekkenfysiotherapeut, had ik zelf een medisch overzicht opgesteld en alle gesprekspunten uitgeschreven die m.i. aan bod moesten komen.

Zakelijk en professioneel

De UWV-arts had een zakelijke, professioneel ‘afstandelijke’ houding. Hij luisterde goed, stelde kritische vragen en was duidelijk bezig met het doorgronden van mijn persoon en mijn aandoening (voor hem inderdaad een onbekend fenomeen). Dit soort gesprekken vallen bij mij in de categorie ‘doel- en taakgericht’, dus dat betekende – zoals ik heb geleerd tijdens mijn revalidatie – het klokje op mijn Iphone instellen op 15 minuten en daarna staand, leunend tegen de muur, het gesprek voortzetten. Gedurende het gesprek kreeg ik natuurlijk meer pijn, maar kon dat redelijk goed hanteren. Het is voor mij ook al lang geen punt meer om op een gegeven moment gehurkt verder te praten of staand draaiende heupbewegingen te maken. Dat geeft verlichting in de bekkenbodem en in de onderrugspieren.

Een momentum

Aan het eind van het ruim een uur durende gesprek oordeelde de arts als volgt: volledig arbeidsongeschikt, maar niet duurzaam. Dat betekent dat ik een loongerelateerde WGA- uitkering (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsongeschikten) krijg. Hij concludeerde dat ik nu helemaal niet kan werken, maar in de toekomst misschien / waarschijnlijk wel weer gedeeltelijk. Ik ben het volledig eens met zijn oordeel. Door het pad dat ik ben ingeslagen, hoop ik op de lange duur op wat meer verbetering.

Ondanks dat de uitslag – die door de UWV-arbeidsdeskundige is overgenomen – voor mij goed is, hakt het er toch in. Arbeidsongeschikt, in de uitkeringsmolen terecht komen …. dat doet pijn. Het is zo’n momentum. Begin januari volgt een gesprek met mijn werkgever over de consequenties.

Achter pijn kijken

Niet lang nadat dit alles bekend was begon mijn 6-daagse stilteretraite. De timing was niet verkeerd en het was opnieuw een hele positieve ervaring. Niet probleemloos: regelmatig last van pijnen, maar ik kon er mee omgaan. De begeleider is mijn supervisor en docent bij het IvM, het instituut waar ik de opleiding Trainer Mindfulness volg. Zijn dhamma-talks (2x per dag een theoretische en praktische meditatiebegeleiding) waren zeer inspirerend en doorspekt met humor.

Ik raak steeds meer in de ban van mindfulness, vipassana meditatie en Boeddhisme. Het is boeiend om te onderzoeken wat eigenlijk het leven zelf inhoudt. Door meditatie stel ik me meer open voor ongemak en pijn. Ik begrijp nu wat pijn, woede en angst is en herken hoe verzet daartegen voor veel meer ongemak zorgt. Het onderzoeken van lichamelijke en geestelijke pijn zoals het werkelijk is, werkt verzachtend. Ik ben pijn altijd zoveel mogelijk uit de weg gegaan, in die zin dat de hulptroepen (fysiotherapeuten, manueel therapeuten en masseurs) direct adequaat door mij werden ingezet. Het was een soort jongleur-act; altijd trachten de bal in de lucht te houden. Nu probeer ik ‘achter de pijn te kijken’. Ik citeer: “Pijn krijgt de functie van een strenge, doch liefdevolle leraar, die mij steeds weer aanspoort om voorbij mijn vasthouden te gaan, om dieper te onderzoeken, om dit moment te laten zijn voor wat het is en te observeren wat er in de volheid van het volgende moment zal ontstaan.”

Vriendelijk voor jezelf zijn

29 november 2012 Plaats een reactie

Vroeger zei een vriend van mij bij het minste of geringste: “Het leven is een pijp kaneel, ieder zuigt eraan en krijgt zijn deel.” Ik heb het overgenomen en het werkt altijd op de lachspieren, hoe ellendig je je op dat moment ook kunt voelen. Het relativeert de worsteling waarin ik soms wat verstrikt raak. Bij tijd en wijle blijft het een worsteling, omgaan met een chronische aandoening als CPPS / overactieve bekkenbodem. En dan is het lastig om positief te blijven en vertrouwen te houden in de toekomst. Negatieve gedachtes en onzekerheid: “Als dit of dat gebeurt, dan ….” Te weinig in het hier en nu, teveel invullen in de toekomst.

Wat mij zeer helpt en inspireert zijn mijn opgedane inzichten door verdieping in de basisprincipes en uitgangspunten van meditatie, mindfulness, boeddhisme. Ik ben niet meer streng voor mezelf en heb geen last meer van allerlei ouderwetse christelijke ideeën over dat je toch vooral zelf verantwoordelijk bent voor van alles en nog wat. Ik koester de begrippen mildheid en mededogen. En dat gaat eigenlijk als vanzelf, zonder al teveel slag of stoot. een belangrijke reden daarvoor is mijn groeiende inzicht in het brein van mensen, dankzij het boek ‘Boeddha’s brein’ van Rick Hanson.

Positieve ervaringen koesteren

Als je je realiseert dat onze hersenen als klittenband werken voor negatieve ervaringen en als teflon voor positieve, dan krijg je vanzelf gevoelens van mildheid en mededogen voor jezelf en de hele mensheid! Hersenen gaan bij voorkeur op zoek naar onaangename ervaringen, registreren ze, roepen ze op en reageren erop. De stapel negatieve impliciete herinneringen groeien normaal gesproken sneller, zelfs wanneer positieve ervaringen talrijker zijn.

De remedie is simpel en doeltreffend: positieve ervaringen koesteren en vooral, ze zo in je op te nemen dat ze een duurzaam deel van jezelf worden. Een Boeddhistische uitspraak luidt: “Je moet heilzame impliciete herinneringen creëren, behouden en versterken, en schadelijke voorkomen, elimineren en afzwakken.” Het gaat om de structuur van je hersenen veranderen en het heeft allemaal te maken met de afscheiding van meer dopamine en oxytocine.

In het boek ‘Boeddha’s brein’ staat hoe je dat in 3 – wetenschappelijke gebaseerde – stappen kunt doen. “1. Verander positieve feiten in positieve ervaringen. Wees je er vol aandacht van bewust, stel je ervoor open en onderga hun invloed. 2. Geniet van de ervaring. Hoe langer je iets in je bewustzijn houdt en hoe meer het je emotioneel stimuleert, des te meer neuronen in je hersenen gaan vuren en verbinden zich zo aan elkaar, dat het spoor ervan in je geheugen sterker wordt. Richt je op je emoties en lichamelijke gewaarwordingen, want die zijn de essentie van je impliciete geheugen. 3. Stel je voor dat de ervaring diep tot je geest en je lichaam doordringt. Blijf je lichaam ontspannen en absorbeer de emoties, gewaarwordingen en gedachten van de ervaring.” Een mooie meditatie oefening!

Geen voorwaarden stellen

Sara Kroos zegt het op haar eigen manier: “ik geloof dat geluk ten dele maakbaar is. Maar alleen voor wat betreft de manier waarop je omgaat met trauma’s of moeilijke gebeurtenissen uit het verleden. Veel verder gaat de maakbaarheid van geluk niet. Ik geloof heel erg in de schoonheid van disharmonie. Voor mij hoeft niet alles te kloppen. Ik hoef niet het perfecte lichaam, de perfecte relatie en het perfecte leven te hebben om gelukkig te zijn. Want ik denk dat geluk gewoon nu is. Hier. Met al m’n mankementen en al m’n gedoe. Aan geluk moet je simpelweg geen voorwaarden stellen.”

Adem manipuleren of observeren

27 oktober 2012 1 reactie

Aan een dierbare vriend van mij – een bezielde en hardwerkende zelfstandig adviseur – gaf ik het boek ‘Verademing’ cadeau. Omdat ik vermoedde dat hij hier wel eens iets aan zou kunnen hebben. De vraag was alleen of hij de tijd zou nemen om het boek te lezen … Tot mijn vreugde kreeg ik na een tijdje een sms’je met een enthousiaste reactie. Verleden week hoorde ik hem het boek aanbevelen. Hij vertelde daarbij dat hij – sinds hij op zijn ademhaling let – bijvoorbeeld veel rustiger auto rijdt, minder opgefokt reageert op files e.d. Ik voelde me blij van binnen.

Tegengestelde opvattingen

Ademen … Hoe meer ik erover lees, hoe boeiender het wordt. Veel tegengestelde opvattingen. Van het bewust manipuleren en beheersen tot het bewust alleen maar volgen van de adem. Ik krijg zelfs de indruk dat er verschillende richtingen zijn waarop ademcoaches (wist ook niet dat dit beroep bestaat) zich kunnen baseren.

Ik laat me leiden door mijn eigen ervaring. De 1e keer dat ik mij bewust werd van de bijzondere kracht van adem was een klein jaar geleden, tijdens een nacht waarin ik veel pijn had door mijn overactieve bekkenbodem. Het was een bijzondere ervaring die ik heb beschreven in het bericht ‘Sturen van de adem’. Daarna werd ik mij – door meditatie en oefeningen – steeds meer bewust van de verbinding tussen adem en geest: ze beïnvloeden elkaar.

De adem gericht sturen naar mijn bekkenbodem heeft mij verlichting gebracht. Tijdens het mediteren, liggend op de bank of in bed en zelfs tijdens het lopen. In het boek ‘Verademing’ las ik veel wetenswaardigheden en goede tips over ademhaling. Eigenlijk begreep ik, tijdens de basiscursus mindfulness die ik een half jaar geleden volgde, niet dat er geen informatie werd gegeven over de manier van ademhalen. Het volgen van de ademhaling, dat wel. Maar niets over het belang van rustige buikademhaling en het verlengen van de uitademing. Ik voelde wel aan dat het beheersen van adem, tegengesteld is aan een aantal basisprincipes van mindfulness zoals loslaten. Vaak is het zo dat als je graag iets wilt – meer ontspannen of pijn verminderen – je er meer gespannen van raakt. Maar toch … Ik had in die tijd (en nu bij tijd en wijle nog steeds) veel aan het bewust manipuleren van mijn adem, ook tijdens meditatie.

Nu ik mij meer verdiep in mindfulness en boeddhisme begrijp ik waarom hier geen aandacht aan wordt besteed. De adem te laten zijn zoals die is en het tegelijkertijd volledige aandacht te geven, heeft volgens de Boedda hetzelfde resultaat als de adem bewust beheersen. Daar waar je aandacht is, is automatisch je adem. Het bewustzijn heeft een krachtig transformerend effect: terwijl je oplet verandert de kwaliteit van je adem vanzelf. De adem wordt rustiger en dieper.

Oog in oog met patronen

Daar zit wel wat in … ik merk dat adem voortdurend verandert. Oppervlakkig en dan ineens veel dieper. De duur van de in- en uitademing is iedere keer verschillend; zo ook de kleine pauze tussen de in- en uitademing. Ergens las ik de vergelijking met de golven van de zee op het strand: sommige donderen en anderen sijpelen het strand op. Een mooie vergelijking.

De laatste paar weken probeer ik minder mijn adem te sturen. Ik vertrouw er op dat ik door al het oefenen nu automatisch dieper en rustiger adem. Het puur observeren van mijn adem begin ik prettig te vinden. Het geeft rust en een gevoel van eenheid van lichaam en geest. Ik las dat in de beoefening van ‘de volkomen bewuste ademhaling’ de Boeddha vier eenvoudige ademhalingsoefeningen gaf om met bewuste aandacht naar het lichaam terug te keren. En zo te leren volledig bewustzijn toe te passen op alles wat we doen. Oog in oog komen te staan met gebruikelijke patronen. Mooi.

Ik pik overal een graantje van mee. Dat wat mij op het moment zelf helpt gebruik ik. Het draait voor mij om bewustwording van fysieke mechanismen en van gedragspatronen. Zodat hopelijk het mechaniek – onbewust teveel aanspannen van mijn bekkenbodem – langzaam minder wordt. En door mijn persoonlijke ontwikkeling leer ik beter omgaan met mijn pijn en fysieke beperkingen.

Met onverdeelde aandacht

25 september 2012 3 reacties

Ongeveer anderhalf jaar geleden las ik het boek ‘Leer ons stil te zitten’ van Tim Parks (zie de rubriek Publicaties). Het was in de periode dat ik de prognose ‘ernstige overactieve bekkenbodem’ had gekregen, maar nog niet wist wat dit werkelijk betekende. De goedbedoelde pogingen van mijn 1e bekkenfysiotherapeut hadden niet het beoogde resultaat: de pijn in mijn bekkenbodem ( en de rest van mijn lijf) nam genadeloos toe. Ik probeerde steun te vinden in het mediteren en stuitte hierdoor op dit boek van Tim Parks. Hij had ernstige pijnen gehad en baat bij mediteren. Daar wilde ik meer over weten.

Hoe verder ik vorderde met het lezen, hoe onrustiger ik werd. De aanduiding ‘overactieve bekkenbodem’ wordt niet genoemd in het boek, maar hoe meer ik las hoe zekerder ik werd: deze man heeft dezelfde aandoening als ik! En jawel hoor, op een bepaald punt in het boek werd het duidelijk: toen hij schreef over zijn ontdekking van het boek ‘A headache in the pelvis’ van Wise en Anderson (zie de rubriek Publicaties). Ongelooflijk … Hoe dingen kunnen lopen in het leven.

Zweverig

Soms vertelde ik mensen in mijn omgeving over Tim Parks en zijn boek. In dezelfde lijn als dat ik vertelde over David Wise, de auteur van ‘Headache in the Pelvis’ die zelf 22 jaar heeft geworsteld met het Chronic Pelvic Pain Syndrom. Om daarmee maar te willen aantonen dat ook wetenschappelijk opgeleide intellectuele mannen deze aandoening kunnen krijgen. Eigenlijk zei ik: “Neem mij en mijn aandoening serieus.”

Zijdelings vertelde ik dan ook hoe Tim Parks uiteindelijk na jaren zijn ziekte voor een groot deel heeft overwonnen: door oeverloos mediteren en vele lange stilteretraites. Ik weet nog dat ik mijn werkgever over het boek vertelde en iets zei in de trend van: ” Zo Zen ben ik niet. Ik blijf liever met beide benen op de grond.” En ondertussen samen wat lacherig doen over deze man die zo’n zweverig pad is gaan bewandelen. “Dat gaat mij niet overkomen”, wilde ik maar zeggen.

Stilteretraite

En nu heb ik mijn eerste 3 daagse mindfulness stilteretraite achter de rug … Dat was een van de voorwaardes om te kunnen starten met de opleiding Trainer Mindfulness: deel hebben genomen aan een stilteretraite van min. 7 dagen. Ik moest dus nog alsnog op retraite. In december ga ik voor deel 2: een 5 daagse retraite. Ik wist niet wat me te wachten stond. De stilte zag ik niet tegenop, maar zoveel en zo lang ook zittend mediteren … Van ’s ochtends 6.30 uur tot ’s avonds 22.00 uur, in blokken van 45 min. Zou ik dat wel redden?

Het was een overweldigend mooie ervaring en de pijn was tijdens deze dagen vele malen minder in plaats van meer! Een keer had ik een pijnaanval, maar daar ben ik adequaat mee om gegaan (goede zelfzorg) en twee uur later zat ik weer te mediteren. Het wordt steeds duidelijker: zo lang het me lukt om in een meditatieve toestand met onverdeelde aandacht te ‘zijn’, vermindert de spanning in mijn bekkenbodem aanzienlijk en stoppen de zenuwpijnen. Zelfs het dagelijkse 15 minuten praatje met de begeleider leidde direct tot meer aanspanning en dus meer pijn. Terwijl deze gesprekjes volledig relaxed en ongedwongen waren. Ik luisterde vooral en genoot van alles: zijn kennis, wijsheid, zijn humor, warmte en openheid. Het heeft dan ook niets met stress te maken. Tijdens conversaties, tijdens dagelijkse handelingen en activiteiten, gaat in mijn bekkenbodem de schuifknop spierspanning vanzelf omhoog. Dat is in vele jaren opgebouwd en een automatische reflex geworden in mijn lichaam.

Maar wat ben ik blij met deze ervaring! Het is fantastisch om te weten dat in mijn lichaam deze spierspanning kan verminderen en ik min of meer pijnvrij kan zijn. Wie weet lukt het mij door de jaren heen om deze milde en open aandachtstraining meer te integreren in het dagelijks leven. Vanaf nu ben ik multitasker af!

Ook verdriet

In tegenstelling tot deze fantastische ervaring heb ik na mijn 1e drie – overigens zeer positieve – opleidingsdagen 1,5 week nodig gehad om de forse pijn die tijdens deze dagen ontstond, weer wat te laten verminderen. Dat was een schok en het heeft me moeite gekost om me niet teveel te laten meeslepen door het verdriet. Het is zeer confronterend om te merken dat zelfs deze opleiding voor mij momenteel zwaar is. Een opleiding waarin we bezig zijn met lichaamsgerichte oefeningen, waarin ik kan liggen en staan zoals ik wil. Een opleidingsomgeving waarin alle mogelijkheden aanwezig zijn om goed voor mezelf te zorgen (en ondertussen kan ik dat goed). Een opleiding waar ik mij volledig op mijn plek voel: geniet van de topdocenten, de leuke en bijzondere groepsgenoten, de uitermate interessante leerstof. Ondanks dit alles bouwt de spanning en de pijn zich op. Het is een harde confrontatie met mijn huidige fysieke situatie.

Maar een ding weet ik zeker: ik heb gekozen voor een geweldige opleiding en een prachtig nieuw ontwikkelingspad. Ik ga er niets van missen en hoe dan ook, ik kom er wel. En die Tim Parks is zo gek nog niet … Ik ga zijn boek nog maar een keer lezen.